Samenvatting
Cantine Due Palme in Cellino San Marco is een van de grootste en succesvolste wijnboerencoöperaties van Puglia en een schoolvoorbeeld van hoe de kleinschalige wijnbouw van de Salento de sprong naar de wereldmarkt maakte. In 1989 opgericht door Angelo Maci met 15 bedrijven, verenigt het huis vandaag zo'n 1.000 aangesloten wijnboeren met ongeveer 2.500 hectare in de provincies Brindisi, Lecce en Taranto. Centraal staan de inheemse blauwe druiven Negroamaro, Primitivo en Malvasia Nera, plus de herontdekte Susumaniello. De bekendste wijn is de Selvarossa Salice Salentino Riserva DOC. In 2022 riep Gambero Rosso Due Palme uit tot coöperatie van het jaar.
Geschiedenis
Het verhaal van Due Palme begint in 1989 in Cellino San Marco, een plaats in het achterland tussen Brindisi en Lecce. Angelo Maci, wijnboer in de vierde generatie, overtuigde 15 bedrijven om de krachten te bundelen. Het waren kleine familiebedrijfjes van enkele hectaren die alleen weinig toekomst hadden. De oudste van de later overgenomen kelderlocaties gaat terug tot de jaren vijftig.
Zoals bijna heel Puglia leefde ook Due Palme aanvankelijk van bulkwijn: het zuiden van Italië leverde toen vooral versnijdingswijn aan het noorden en het buitenland. Halverwege de jaren negentig viel het strategische besluit om zelf te bottelen en onder eigen naam te verkopen, volgens het bedrijf zelf vanaf ongeveer 1995. Maci zocht van meet af aan de export: eerste contacten op een beurs in Montpellier leidden tot een grote Nederlandse importeur.
Uit die ommekeer groeide een bedrijf dat vandaag rond de 20 miljoen flessen per jaar maakt en zo'n 40 verschillende wijnen voert. De coöperatie werkt inmiddels op meerdere locaties in de Salento, waaronder Lizzano, San Pietro Vernotico en het gebied Arnesano/Monteroni. In november 2021 gaf Angelo Maci het voorzitterschap door aan zijn dochter Melissa Maci; zelf bleef hij actief als oprichter en erevoorzitter. Een historische toren in Cellino San Marco, "Il Castello", moet worden omgebouwd tot een wijntoerismeproject.
Ligging en terroir
Cellino San Marco ligt in de Salento, de "hak" van de Italiaanse laars, ongeveer halverwege de Adriatische en de Ionische Zee. Het landschap is vlak tot zacht glooiend en het klimaat uitgesproken mediterraan: veel zon, warme zomers, weinig neerslag. Omdat de zee nooit ver weg is, koelen constante winden de nachten af en houden ze de druiven gezond, een reden waarom in de Salento van oudsher weinig gewasbescherming nodig is.
Bepalend zijn de ijzerhoudende rode bodems (terra rossa) op een kalkhoudende ondergrond, typisch voor de Salento. Ze slaan warmte op, houden vocht vast en gelden als ideale basis voor Negroamaro en Primitivo: volrijpe druiven met dicht donker fruit, zachte tannines en gematigde zuren. Doordat de aangesloten bedrijven over de drie provincies Brindisi, Lecce en Taranto verspreid liggen, kan de coöperatie putten uit heel verschillende percelen, van wijngaarden dicht bij de kust tot het warmere binnenland.
Stijl en filosofie
Angelo Maci's motto komt erop neer dat je alleen kunt winnen, maar samen beter wint. Dat is precies de filosofie van het huis: moderne keldertechniek en oenologisch advies voor veel kleine bedrijven die zich dat alleen nooit zouden kunnen veroorloven. Wijngaardbeheer, oogstmoment en selectie worden centraal aangestuurd en de vinificatie gebeurt in een zeer goed uitgeruste kelder.
Stilistisch staan de wijnen voor het warme, toegankelijke Salento-karakter: donker rijp fruit, kruidige tonen, fluwelen tannines. De topwijnen rijpen in Frans en Amerikaans eiken zonder de Apulische rijkdom te overstemmen. Een bijzonder aandachtspunt van de familie Maci is het behoud van de traditionele struikvormsnoei "alberello pugliese" en het herstel van bijna verdwenen inheemse rassen, in de eerste plaats de Susumaniello, vandaag een van de spannendste blauwe druiven van Puglia. Het assortiment wordt aangevuld met rosati van Negroamaro, frisse witte wijnen van Fiano en Chardonnay, en mousserende wijnen.
Bekende wijnen
Als coöperatie definieert Due Palme zich niet via afzonderlijke wijngaarden, maar via zijn wijnlijnen. De bekendste zijn:
- Selvarossa: Salice Salentino Riserva DOC van Negroamaro met Malvasia Nera, het paradepaardje van het huis
- 1943 del Presidente (ook gevoerd als "1943 del Fondatore"): een blend van Primitivo en Aglianico, genoemd naar het geboortejaar van Angelo Maci
- Ettamiano: Primitivo di Manduria DOC Riserva van oude stokken, gerijpt op Franse barrique
- Serre: een pure Susumaniello (Salento IGP), gerijpt op barrique
- Angelini (Squinzano DOC) en Camarda (Brindisi Rosso DOC): klassieke blends van Negroamaro en Malvasia Nera
- Selvamara (Negroamaro Salento IGP), Santa Caterina (Chardonnay Salento IGP) en de rosé Corerosa
Onderscheidingen
Due Palme behoort tot de meest bekroonde producenten van Zuid-Italië. De Selvarossa kreeg over meerdere jaargangen de begeerde Tre Bicchieri van Gambero Rosso, en ook de 1943 del Presidente haalde die topscore, bijvoorbeeld in de gids van 2021. De Italiaanse sommeliersstichting Bibenda kende zowel de Selvarossa als de 1943 de 5 Grappoli toe.
De belangrijkste erkenning kwam in 2022: in de gids Vini d’Italia 2023 riep Gambero Rosso Cantine Due Palme uit tot "Cooperativa dell’Anno", coöperatie van het jaar, als eerbetoon aan ruim drie decennia werk voor het gebied en de inzet voor duurzamere productie. Samen met San Marzano staat Due Palme voor die Apulische coöperaties die de regio internationaal weer aanzien hebben gegeven.