Samenvatting
Het Weingut Dr. Wehrheim in Birkweiler behoort al decennia tot de bepalende bedrijven van de Südliche Weinstraße. Op ongeveer 20 hectare bewerkt de familie Wehrheim in de vierde generatie een van de geologisch meest gevarieerde wijnbouwlandschappen van Duitsland – van bont zandsteen (Buntsandstein) via schelpkalk (Muschelkalk) en keupermergel (Keuper) tot het Perm-rood gesteente (Rotliegendes) van de Birkweiler Kastanienbusch. De stijl is helder: compromisloos droge, mineraal getekende rieslings en burgunders, sinds enkele jaren uit gecertificeerd biodynamische teelt. Sinds 1991 is het domein lid van de VDP.
Geschiedenis
Het pand aan de Weinstraße in Birkweiler werd in 1902 gebouwd – aanvankelijk niet als wijngoed, maar als groothandel in landbouwproducten. In 1920 kocht Karl Wehrheim het gebouw en begon met landbouw, waarvan de wijnbouw eerst maar een deel uitmaakte. Pas geleidelijk werd de wijn de kern van het bedrijf.
Een vroege, moedige stap was de overgang op de verkoop van eigen gebottelde wijn in de jaren veertig: in een tijd waarin de meeste bedrijven in de Palts hun wijnen als vaatwijn aan de handel afgaven, bottelde Dr. Wehrheim al zelf. In 1974 nam Dr. Heinz Wehrheim over, in 1984 stapte Karl-Heinz Wehrheim in, die het bedrijf decennialang vormgaf en het de reputatie van topadres van de zuidelijke Palts bezorgde. In 1991 volgde de opname in de VDP.
Vandaag leiden Karl-Heinz Wehrheim en zijn zoon Franz Wehrheim het domein samen; bij de VDP staat Franz Wehrheim vermeld als eigenaar en keldermeester. Onder de vierde generatie is het bedrijf omgeschakeld naar gecertificeerde biodynamie.
Ligging & terroir
Birkweiler ligt aan de Haardtrand, daar waar het Pfälzerwald overgaat in de Rijnvlakte. Het dorp zelf ligt in een beschut dalkommetje dat de koude luchtstroom uit het bos afremt; de Taschberg vormt de overgang naar het oosten. De zuidelijke Palts behoort tot de warmste en droogste wijnbouwgebieden van Duitsland – amandel- en vijgenbomen horen hier bij het landschap.
Bodemkundig is het gebied buitengewoon gevarieerd. Op een klein oppervlak komen verweerd bont zandsteen (Buntsandstein), schelpkalk (Muschelkalk), keupermergel (Keuper) en Perm-rood gesteente (Rotliegendes) samen. Volgens het domein is de Birkweiler Kastanienbusch de enige wijngaard van de Palts op verweerde Rotliegendes-bodem: de schrale, ijzerhoudende grond dwingt de stokken tot diepe beworteling en kleine bessen, wat tot bijzonder aromatische en mineraal ogende wijnen leidt. Het wijngoed bewerkt daar sinds drie generaties elf percelen met samen ruim zes hectare.
Stijl & filosofie
De ambitie van het huis is eenvoudig geformuleerd en moeilijk te realiseren: harmonie en balans zonder zoet. Alle wijnen worden consequent droog opgevoed, hun spanning komt uit zuur, extract en mineraliteit in plaats van uit restsuiker. De herkomst is dan ook belangrijk – al de dorpswijnen worden gescheiden naar bodemtype vermarkt, bijvoorbeeld als Weißburgunder uit de Muschelkalk of als Grauer Burgunder van de Keuper.
De basis daarvoor is het werk in de wijngaard. Het domein is gecertificeerd volgens respekt-BIODYN en daarnaast EU-biologisch gecertificeerd; de biodynamische bewerking moet de bodemverschillen nog duidelijker in de wijnen brengen. In de kelder wordt afhankelijk van het wijntype in roestvrij staal, in het grote houten fust of in barrique opgevoed, telkens met het doel de herkomst niet te overdekken. Het wijngoed is bovendien lid van de producentencoöperatie Fünf Winzer – Fünf Freunde.
Bekende wijngaarden & wijnen
- Birkweiler Kastanienbusch – VDP.Große Lage op Rotliegendes; basis voor Große Gewächse van riesling en Spätburgunder
- Birkweiler Kastanienbusch Köppel – het bijzonder schrale perceel binnen de Große Lage, apart gebotteld
- Birkweiler Mandelberg – VDP.Große Lage, herkomst voor Weißburgunder en riesling
- Siebeldinger Im Sonnenschein – VDP.Große Lage in de buurgemeente
- Birkweiler Rosenberg, Arzheimer Rosenberg en Birkweiler Am Dachsberg – VDP.Erste Lagen
Kenmerkend voor het assortiment is de gelijkwaardigheid van riesling en burgunderrassen: de Weißburgunder uit de kalkbodems hoort net zo goed tot de visitekaartjes als de riesling uit de Kastanienbusch.
Onderscheidingen
Dr. Wehrheim wordt door de toonaangevende Duitse wijngidsen al jaren in de kopgroep genoteerd – Gault&Millau met vier druiven, Eichelmann met vier sterren, Der Feinschmecker met vier F. De wijngids van wein.plus rekent het bedrijf tot de beste producenten van het land. Losse wijnen halen regelmatig hoge beoordelingen, bijvoorbeeld bij Falstaff. Los van de scores geldt het domein als een van de adressen die er wezenlijk toe hebben bijgedragen dat de Südliche Weinstraße vandaag als een zelfstandige topregio wordt gezien en niet langer als aanhangsel van de Mittelhaardt.