Samenvatting
Ca' del Bosco in Erbusco geldt als een van de pioniers van Franciacorta en als een van de bekendste mousserende-wijnhuizen van Italië. Uit een klein landhuis met twee hectare grond, in 1964 gekocht door Annamaria Clementi Zanella, bouwde haar zoon Maurizio Zanella een domein dat nu zo'n 250 hectare biologisch gecertificeerde wijngaarden telt en ongeveer 1,8 miljoen flessen per jaar maakt. In het middelpunt staat de Cuvée Prestige, aan de top de Riserva Annamaria Clementi. Ambitieuze stille wijnen zoals de Bordeaux-blend Maurizio Zanella maken het gamma compleet. Het huis staat bovendien bekend om zijn 'Berry Spa', waarin elke druif vóór het persen wordt gewassen, en om de kunstwerken tussen wijnstokken en kelders.
Geschiedenis
Het verhaal begint in 1964: Annamaria Clementi Zanella koopt in de heuvels van Erbusco een bescheiden huis met de naam 'Ca' del Bosc' – het 'huis in het bos' –, omringd door eiken en kastanjes en met amper twee hectare land. Haar zoon Maurizio Zanella, geboren in 1956, plant als tiener eind jaren zestig de eerste wijnstokken. In 1972 ontstaat de eerste wijn, een stille Pinot di Franciacorta Bianco; in 1976 volgen de eerste drie mousserende wijnen: Brut, Dosage Zéro en Rosé.
De beslissende kwaliteitssprong komt in 1979: Zanella weet keldermeester André Dubois voor zijn project te winnen, en Dubois blijft tot 1990 bij het huis. Datzelfde jaar ontstaat de eerste jaargangsfranciacorta, waaruit later de Cuvée Annamaria Clementi voortkomt. Tegelijk zet Zanella zich op de kaart met stille wijnen: de rode Maurizio Zanella verschijnt voor het eerst met jaargang 1981 en geldt als een van de wegbereiders van de Italiaanse wijnrenaissance; in 1983 volgt de Pinot Nero Pinéro. Sinds 1990 leidt Stefano Capelli als oenoloog de kelder.
In 1997 sluit Ca' del Bosco zich aan bij de Santa Margherita-groep van de familie Marzotto, maar het behoudt zijn zelfstandigheid – Maurizio Zanella leidt het huis nog altijd als president. In 2007 wordt de Cuvée Prestige geïntroduceerd, die sindsdien het gezicht van het domein bepaalt.
Ligging & terroir
Erbusco ligt in het centrum van Franciacorta, een zacht glooiend landschap van morenenheuvels tussen de zuidoever van het Iseomeer en de Povlakte. Gletsjers uit de ijstijd lieten hier grindrijke, zanderige, goed gedraineerde bodems achter, waarvan de samenstelling van perceel tot perceel sterk verschilt. Het meer tempert het klimaat en de heuvels houden de lucht in beweging – ideale omstandigheden voor basiswijnen met frisheid en structuur.
Ca' del Bosco bewerkt wijngaarden verspreid over verschillende gemeenten van Franciacorta, waaronder Erbusco, Cazzago San Martino en Passirano. Elk perceel wordt apart geoogst en gevinifieerd – meer dan 130 basiswijnen vormen het fundament voor de assemblages. De wijngaarden worden biologisch gecertificeerd bewerkt, ook al zet het huis dat niet prominent op de etiketten.
Stijl & filosofie
Maurizio Zanella heeft Franciacorta altijd gemeten aan de maatstaf van Champagne – en tegelijk geprobeerd een eigen weg te gaan. De kern is een consequent zuiverheidsconcept: de druiven worden met de hand geplukt, gekoeld en gaan vóór het persen door de zogeheten Berry Spa.
De 'Berry Spa'
Elke druif wordt in meerdere bakken gewassen en gespoeld, daarna zacht gehydromasseerd en gedroogd, zodat de most niet verdunt. Zo worden stof, resten en ongewenste micro-organismen verwijderd voordat de bessen in de pers gaan. Het resultaat zijn bijzonder zuivere basiswijnen die met heel weinig zwavel toe kunnen. Met dit procedé geldt Ca' del Bosco als voorloper in de streek.
Na de eerste gisting rijpen de wijnen volgens de traditionele methode op gist in de fles – bij de topcuvées vele jaren lang. Stilistisch staan de Franciacorta's van Ca' del Bosco voor precisie, een fijne mousse en een vrij lage dosage.
Bekende wijngaarden & wijnen
Ca' del Bosco werkt met percelen in plaats van afzonderlijk vermelde wijngaarden. De belangrijkste wijnen zijn:
- Cuvée Prestige – jaargangloze Franciacorta met editienummer, overwegend Chardonnay met Pinot Bianco en Pinot Nero, uit meer dan 130 percelen; met zo'n miljoen flessen de hoofdwijn
- Vintage Collection – jaargangsfranciacorta, onder meer als Brut en Dosage Zéro
- Cuvée Annamaria Clementi – de Riserva van het huis, vernoemd naar de oprichtster, plus de laat gedegorgeerde versie Annamaria Clementi R.S.
- Maurizio Zanella – rode wijn van Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Merlot (Sebino IGT)
- Pinéro – op barrique gerijpte Pinot Nero
- Chardonnay – op hout vergiste witte wijn (Curtefranca DOC)
Onderscheidingen
Ca' del Bosco behoort al decennia tot de meest bekroonde producenten van Italië. Vooral de Cuvée Annamaria Clementi hoort regelmatig bij de hoogst gewaardeerde Italiaanse mousserende wijnen en kreeg herhaaldelijk topscores in gidsen zoals Gambero Rosso. Los van de prijzen heeft het huis Franciacorta als herkomst gevormd: met kwaliteitsambitie, technische innovatie en kunst – van de 'Cancello Solare' van beeldhouwer Arnaldo Pomodoro, in 1987 door Zanella besteld, tot andere sculpturen op het landgoed – werd Ca' del Bosco een uithangbord van de Italiaanse mousserende wijn.
