Samenvatting
Bodegas Borsao is het visitekaartje van de DO Campo de Borja in Aragón – de streek die zichzelf trots het "Imperio de la Garnacha", het rijk van de Garnacha, noemt. Ontstaan uit meerdere wijnboerencoöperaties, bewerken de leden vandaag zo'n 2.200 hectare wijnstokken, ruim een derde van het totale areaal van de DO. Centraal staat de Garnacha, vaak van oude, niet-geïrrigeerde struikstokken op de hellingen van de Moncayo. Borsao heeft bewezen dat een coöperatieve structuur en hoge kwaliteit geen tegenstelling hoeven te zijn: wijnen als de Tres Picos of de alledaagse Borsao Selección staan wereldwijd voor sappige, eerlijke Garnacha tegen eerlijke prijzen.
Geschiedenis
Het verhaal van Borsao begint in 1958 met de oprichting van de coöperatie van Borja – een van de vele coöperaties die in het naoorlogse Spanje de wijngaarden van kleine boeren bundelden. Decennialang werd vooral bulkwijn gemaakt die in grote hoeveelheden werd verkocht, zoals gebruikelijk in de streek. Pas met de erkenning van de DO Campo de Borja in 1980 kwam kwaliteit sterker centraal te staan.
De beslissende stap volgde in 2001: de coöperatie van Borja fuseerde met die van Pozuelo en Tabuenca, en zo ontstond Bodegas Borsao. Met de fusie kwamen vooral veel oude wijngaarden op grotere hoogte erbij – precies de Garnacha-percelen die vandaag de ruggengraat van de beste wijnen vormen. Tegelijk richtte het bedrijf zich consequent op export; vandaag gaat het grootste deel van de productie, zo'n 80 procent, naar het buitenland.
Daarnaast heeft Borsao een belang in het kleine wijnhuis Alto Moncayo, dat enkele van de duurste wijnen van de DO maakt – een teken van hoe serieus het potentieel van de oude Garnacha-stokken in de streek wordt genomen.
Ligging & terroir
Campo de Borja ligt in het noordoosten van Spanje, tussen het Ebrodal en de Moncayo, met ruim 2.300 meter de hoogste top van het Iberisch Randgebergte. De wijngaarden van Borsao lopen op van ongeveer 350 tot zo'n 800 meter. Hoe hoger de wijngaard, hoe koeler de nachten – een belangrijk tegenwicht voor de hete, droge zomers en de basis voor frisse zuren en helder fruit.
Bepalend is de Cierzo, een krachtige, koele noordwestenwind die door het Ebrodal waait. Hij droogt de druiven na regen snel op, houdt schimmelziekten in toom en tempert de hitte. De bodems zijn gevarieerd: kalksteen, ijzerhoudende rode klei en zand met steenlagen wisselen elkaar af. Op de schrale, stenige hellingen groeien veel Garnacha-stokken als niet-geïrrigeerde struikstokken – een groot deel is ouder dan 35 jaar en levert lage opbrengsten met geconcentreerd fruit.
Stijl & filosofie
De stijl van Borsao is helder: fruit eerst. De Garnacha moet zijn typische aroma's van rijp rood fruit, kers en mediterrane kruiden laten zien, gedragen door zachte tannines en levendige frisheid. Hout wordt gericht en eerder terughoudend ingezet, zodat het het fruit ondersteunt in plaats van het te maskeren.
De coöperatieve structuur is geen nadeel maar een instrument. Door de nauwe samenwerking met de leden kunnen de wijngaarden worden ingedeeld naar ligging, hoogte en leeftijd van de stokken en gericht aan de beste wijnen worden toegewezen. Een deel van het Garnacha-areaal is beplant met een inheemse kloon, wat de regionale identiteit van de wijnen versterkt. Volgens het wijnhuis zelf draait de kelder bovendien op hernieuwbare energie uit wind en zon.
Bekende wijngaarden & wijnen
In plaats van individuele wijngaarden draait het bij Borsao om de wijnlijnen, ingedeeld naar herkomst van de druiven en rijping:
- Borsao Selección – de instapper: sappige, ongecompliceerde Garnacha, ideaal voor elke dag
- Borsao Crianza en Borsao Reserva – op vat gerijpte rode wijnen met meer kruidigheid en structuur
- Borsao Bole en Borsao Berola – krachtigere rode wijnen uit geselecteerde partijen
- Borsao Tres Picos – het vlaggenschip: zuivere Garnacha van 30 tot 65 jaar oude struikstokken op 600 tot 700 meter, genoemd naar de drie toppen van de Moncayo
De Tres Picos is de wijn die Borsao wereldwijd bekend heeft gemaakt. Hij combineert dicht, rijp fruit met frisheid en is een schoolvoorbeeld van hooggelegen Garnacha.
Onderscheidingen
Vooral de Tres Picos haalt al vele jaargangen constant scores rond de 90 punten, onder meer van Robert Parkers Wine Advocate, en duikt regelmatig op in lijstjes van de beste wijnen onder de 20 dollar. Ook de eenvoudigere wijnen zoals de Borsao Selección worden in internationale media steeds weer als koopjes aangeraden. Zo heeft Borsao in belangrijke mate bijgedragen aan het op de internationale wijnkaart zetten van Campo de Borja en de Spaanse Garnacha.
