Samenvatting
Weingut Bergdolt-Reif & Nett in Duttweiler is een van de meest ongewone bedrijven van de Pfalz – en een van de beweeglijkste. Op ongeveer 35 hectare ontstaan biologisch gecertificeerde wijnen van Riesling, Pinot Blanc, Pinot Gris, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer, aangevuld met rode wijnen tot zeldzaamheden als Lagrein. De naam vertelt de familiegeschiedenis: de huizen Bergdolt, Reif en Nett groeiden over de generaties via erfdelingen, een adoptie en een huwelijk samen tot het bedrijf dat Christian Nett vandaag in de vijfde generatie leidt. De meeste aandacht kreeg het domein de laatste tijd door twee dingen die zelden samengaan: werken met het paard in de beste wijngaard en een van de ambitieuste alcoholvrije wijnlijnen van Duitsland.
Geschiedenis
De eerste steen ligt in 1838: toen werden in Duttweiler de twee zandstenen gewelfkelders gebouwd die tot vandaag onder het domein liggen. De wijnbouw in het dorp is nog een stuk ouder – het kloostergoed van Duttweiler was sinds de middeleeuwen kerkelijk bezit en werd na de secularisatie lange tijd door de Universiteit van Heidelberg beheerd.
Rond 1900 verrees het herenhuis, en bij een boedelscheiding scheidden de wegen van twee takken van de familie Bergdolt. Sindsdien bestaan er in Duttweiler twee zelfstandige wijndomeinen met de naam Bergdolt, die je niet moet verwisselen. De huidige drievoudige naam Bergdolt-Reif & Nett is het resultaat van erfopvolging, adoptie en huwelijk, waarmee de drie families over de generaties met elkaar verbonden raakten.
Het jongste hoofdstuk schrijft Christian Nett, die als jonge man in het bedrijf stapte en het vandaag in de vijfde generatie leidt – sinds 2008 samen met zijn vrouw Katja. Onder hem groeide het domein uit tot een middelgroot bedrijf, schakelde het over op biologische landbouw en betrok het in 2017 een nieuw kelderpand, waarvan de gevel met de Japanse houtverkolingstechniek Shou Sugi Ban werd behandeld.
Ligging en terroir
Duttweiler ligt niet aan de bekende Haardt-keten, maar ten oosten daarvan, in de open vlakte tussen Neustadt an der Weinstraße en Speyer. De wijngaarden liggen op ongeveer 120 tot 140 meter hoogte – geen steile helling, maar heel veel zon en warmte.
De echte sleutel zit in de bodem. Onder Duttweiler liggen löss- en leemlagen van meer dan tien meter dik, doorweven met fijne kalkaders. Zulke bodems slaan water uitstekend op en geven het in droge zomers langzaam aan de stokken af – een steeds waardevoller voordeel. Tegelijk geeft het kalkaandeel de wijnen spanning en ziltigheid in plaats van louter volume. Het warme, zonnige klimaat van de zuidelijke Pfalz maakt het bovendien mogelijk om naast de klassieke rassen ook mediterrane druiven rijp te krijgen.
Stijl en filosofie
Het leidmotief van het huis is nuchter geformuleerd: er moeten wijnen ontstaan die de makers zelf lekker vinden. In de praktijk betekent dat droge, helder getekende wijnen die makkelijk wegdrinken – Riesling strak en citrusachtig, de bourgognerassen romig en nootachtig, Gewürztraminer en Sauvignon Blanc nadrukkelijk aromatisch.
Het assortiment is in vier niveaus ingedeeld: Tradition voor frisse alledaagse wijnen, Edition voor vollere, deels op hout gerijpte wijnen, Avantgarde voor selecties van oude stokken met rijpingspotentieel en Prestige voor de top uit de Mandelberg.
Daarnaast staat een tweede, bewust brutale wereld: de conceptwijnen met opvallende etiketten en namen als “Herzschlag”, “Nettswerk” of “Glaube-Liebe-Hoffnung”, die gericht jongere wijndrinkers aanspreken. En ten slotte de gedealcoholiseerde reeksen Reverse en Breakaway – geen bijzaak, maar een eigen ontwikkelingsproject waarvoor het domein de procedés voor alcoholverwijdering systematisch heeft uitgeprobeerd.
In de wijngaard betekent de filosofie vooral handwerk. Sinds 2011 worden delen van de Mandelberg met het paard bewerkt zodat de bodem los blijft; de oogst gebeurt daar met de hand.
Bekende wijngaarden en wijnen
De belangrijkste wijngaard van het domein is de Duttweiler Mandelberg, waar de Prestige-wijnen vandaan komen en die als de beste wijngaard van het dorp geldt. Andere Duttweiler wijngaarden in handen van het domein zijn de Kroatenpfad en de Doktor.
- Duttweiler Mandelberg – herkomst van de topwijnen, deels met het paard bewerkt
- Duttweiler Kroatenpfad en Duttweiler Doktor – basis voor dorps- en wijngaardwijnen
- Pinot Blanc en Pinot Gris van wortelechte stokken – een specialiteit van het huis
- Riesling in alle vier de kwaliteitsniveaus
- Reverse en Breakaway – de alcoholvrije wijnen van Riesling, Pinot Blanc, Sauvignon Blanc, Gewürztraminer en Pinot Noir
- Herzschlag, Nettswerk, Glaube-Liebe-Hoffnung – de bekendste conceptwijnen
Onderscheidingen
In de wijngidsen geldt Christian Nett als een zekere waarde in de Pfalz; Falstaff noemt het domein geregeld bij de aanbevolen producenten van de streek. De meeste aandacht ging de laatste tijd echter naar de alcoholvrije lijn: bij de Falstaff-trofee voor alcoholvrije wijnen haalden meerdere wijnen van het huis – waaronder Riesling, Pinot Blanc, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer – rond de 90 punten en daarmee topplaatsen in een categorie die lang als noodoplossing gold.
Daarmee staat Weingut Bergdolt-Reif & Nett model voor een Pfalz die haar traditie niet conserveert maar doordenkt: biologische landbouw en paardenkracht in de beste wijngaard aan de ene kant, etiketontwerp en dealcoholisatie aan de andere.