Samenvatting
Weingut Ansgar Clüsserath in Trittenheim is een van de kleinere, maar bijzonder fijne adressen van de Moezel. Sinds 1670 bewerkt de familie Clüsserath hier wijngaarden – vandaag zo'n 5 tot 6 hectare steile leisteenhellingen, vrijwel uitsluitend beplant met riesling. Het gezicht van het domein is Eva Clüsserath-Wittmann, die het bedrijf van haar ouders Ansgar en Elsbeth in de huidige generatie leidt en in 2022 door Falstaff werd uitgeroepen tot Wijnmaker van het Jaar. Haar rieslings zijn het tegendeel van luidruchtig: strak, precies, diep mineraal en gemaakt voor lange rijping. De wijnen ontstaan met veel geduld – spontane gisting in het traditionele Moezel-Fuder, lange rijping op de gistcellen en een bewust late release. Het hart is de Trittenheimer Apotheke, een van de beroemdste steile hellingen van de Midden-Moezel.
Geschiedenis
De wortels van het domein gaan terug tot 1670 – al meer dan 350 jaar maakt de familie Clüsserath wijn in Trittenheim. De naam Clüsserath is diep geworteld in het dorp; meerdere domeinen dragen hem, maar het huis van Ansgar Clüsserath heeft in de afgelopen decennia een eigen reputatie opgebouwd. Ansgar Clüsserath en zijn vrouw Elsbeth hebben het bedrijf jarenlang gevormd en kozen al vroeg voor natuurvriendelijke wijnbouw op de steile hellingen.
De beslissende koerswijziging naar de huidige stijl kwam met de volgende generatie. Eva Clüsserath-Wittmann studeerde in 2001 af in Geisenheim, werkte eerst voor de VDP in de Pfalz en nam begin jaren 2000 de verantwoordelijkheid voor de wijnen van het ouderlijk domein over. Ze is getrouwd met de Rheinhessen-wijnmaker Philipp Wittmann uit Westhofen en pendelt sindsdien tussen de twee domeinen – zo'n 150 kilometer liggen er tussen Trittenheim en Westhofen. Haar ouders blijven ter plaatse actief in het bedrijf, waardoor het domein tot op vandaag een echt familiebedrijf is gebleven.
Met Eva Clüsserath-Wittmann won het domein voortdurend aan profiel: de wijngidsen beoordeelden het jaar na jaar hoger, en in 2022 volgde met de titel Falstaff-Wijnmaker van het Jaar de tot nu toe meest prominente onderscheiding.
Ligging & terroir
Trittenheim ligt aan de Midden-Moezel, in een van de markantste rivierbochten tussen Trier en Bernkastel-Kues. Het dorp wordt aan drie kanten door de Moezel omsloten, en op de steile hellingen ertegenover liggen de twee grote wijngaarden van Trittenheim, Apotheke en Altärchen. De Apotheke behoort tot de beroemdste steile hellingen van de hele regio – gericht op het zuiden tot zuidwesten, extreem steil en getekend door grijze tot blauwe Devoon-leisteen.
De leisteen is de sleutel tot het karakter van de wijnen: hij slaat overdag de warmte van de zon op en geeft die 's nachts af aan de stokken, terwijl hij de wortels dwingt diep in het gesteente te dringen. Het resultaat zijn rieslings met een voelbare mineraliteit, heldere fruitigheid en een fijne, dragende zuurgraad. Een deel van de stokken is zeer oud – sommige percelen staan er al zo'n 80 tot 100 jaar – wat zorgt voor kleine opbrengsten, dichte aroma's en diepgang.
Naast de wijngaarden van Trittenheim bewerkt het domein percelen in het Neumagener Rosengärtchen en het Piesporter Goldtröpfchen, eveneens klassieke steile leisteenhellingen van de Midden-Moezel. Vrijwel alle wijngaarden moeten met de hand worden bewerkt – arbeidsintensief, maar de basis van de kwaliteit.
Stijl & filosofie
Eva Clüsserath-Wittmann ziet zichzelf minder als wijnmaker dan als begeleider van de wijn. Haar filosofie wordt gekenmerkt door geduld en terughoudendheid: de kwaliteit ontstaat in de wijngaard, in de kelder wordt zo min mogelijk ingegrepen. De familie werkt al decennia natuurvriendelijk op de steile hellingen.
De vinificatie volgt bewust de traditie van de Moezel. De druiven worden licht gekneusd en blijven enkele uren op de schillen voordat ze worden geperst. De most gist spontaan met de eigen gisten in het klassieke Moezel-Fuder, het houten vat van 1.000 liter dat in de regio al eeuwen wordt gebruikt. Daarna rijpen de wijnen lang op de fijne gistcellen – tot in de nazomer van het volgende jaar – en worden ze slechts één keer gefilterd. Ook de release volgt later dan bij veel collega's, omdat de wijnen tijd nodig hebben om zich te openen.
Stilistisch zijn de rieslings strak, verfijnd en elegant: geen krachtpatsers, maar precieze wijnen met een stevige kern, heldere leisteenkruidigheid en een groot rijpingspotentieel. Dat geldt voor de droge wijnen evenzeer als voor de fruitig-zoete Prädikat-wijnen, waarbij de balans tussen zoet, zuur en mineraliteit centraal staat.
Bekende wijngaarden & wijnen
Het assortiment is overzichtelijk en duidelijk ingedeeld – van domeinwijn tot wijngaardwijn, plus de klassieke Prädikat-wijnen:
- Riesling 'Vom Schiefer' droog – de instap in het domein, een riesling die zijn leisteenafkomst onvervalst toont en volgens critici een maatstaf in zijn segment is
- Riesling 'Steinreich' Trittenheim droog – de dorpswijn van de stenige steile hellingen van Trittenheim
- Trittenheimer Apotheke Riesling droog – de grote droge wijngaardwijn van het domein, geregeld onder de best beoordeelde droge rieslings van de Moezel
- Trittenheimer Apotheke Riesling Kabinett, Spätlese en Auslese – fruitig-zoete Prädikat-wijnen met decennia aan rijpingspotentieel
- Beerenauslese uit de Apotheke – in geschikte jaargangen edelzoete rariteiten
- Wijnen uit het Trittenheimer Altärchen, het Neumagener Rosengärtchen en het Piesporter Goldtröpfchen
Velen beschouwen de Trittenheimer Apotheke Riesling droog als de signatuurwijn van het huis, terwijl de Kabinett uit dezelfde wijngaard meermaals helemaal bovenaan eindigde in Kabinett-proeverijen.
Onderscheidingen
De grootste eer kwam in 2022: de zo'n 150 leden tellende jury van de Falstaff WeinTrophy koos Eva Clüsserath-Wittmann tot Wijnmaker van het Jaar. In de toonaangevende Duitse wijngidsen is het domein al jaren stevig verankerd in de kopgroep van de Moezel – met vier sterren bij Falstaff en Eichelmann, vier druiven in de Gault&Millau en viereneenhalve ster in de Vinum Weinguide en bij Der Feinschmecker, die het domein tot de 500 beste wijnhuizen van Duitsland rekent.
Ook internationaal overtuigen de wijnen: de Wine Advocate beoordeelde de droge Apotheke-riesling en de Spätlese uit 2020 met meer dan 90 punten, James Suckling gaf de Auslese en de droge Apotheke-riesling van jaargang 2023 elk 96 punten en een Beerenauslese uit 2017 zelfs 97 punten. Bij de Riesling Cup van Der Feinschmecker haalde de droge Apotheke-riesling meermaals de top 10, en de Kabinett 2018 uit de Apotheke won in 2020 de Kabinett Cup van Gourmetwelten en werd tweede bij de Falstaff Kabinett Trophy.
