Samenvatting
Weingut Rainer Schnaitmann in Fellbach bij Stuttgart hoort bij de domeinen die het beeld van de wijn uit Württemberg de afgelopen drie decennia het sterkst hebben veranderd. Rainer Schnaitmann komt uit een familie met bijna 500 jaar wijnbouwgeschiedenis, maar sloeg in 1997 bewust een nieuwe weg in met een eigen domein en een eigen etiket. Op inmiddels ongeveer 25 hectare tussen de rand van het Stuttgarter bekken en het Remstal maakt hij droge wijnen van Lemberger (blaufränkisch), Spätburgunder (pinot noir), riesling en sauvignon blanc – strak, precies en duidelijk gebouwd op het karakter van de wijngaard. Sinds 2013 werkt het domein biologisch gecertificeerd en via de groep respekt-BIODYN steeds meer biodynamisch. In 2006 werd Schnaitmann als toen jongste lid in de VDP opgenomen.
Geschiedenis
Wijnbouw zit de familie Schnaitmann al generaties in het bloed – volgens het domein zelf gaat de traditie zo'n 500 jaar terug en geldt Rainer Schnaitmann als de 19e generatie. Toch was de beslissende stap een nieuw begin: in 1997 begon hij onder eigen naam te bottelen en bouwde hij een domein op dat van het begin af aan koos voor kwaliteit boven volume, en voor droge wijnen in plaats van de lichte Trollinger die Württemberg lang domineerde.
Het tempo van die ontwikkeling was opvallend. De Gault&Millau WeinGuide riep Schnaitmann in 2007 uit tot 'ontdekking van het jaar' en al in 2006 nam de Verband Deutscher Prädikatsweingüter (VDP) het domein op – destijds als jongste lid. Tegelijk groeide het areaal van net geen tien hectare naar de huidige 25, en werd het gamma opgedeeld in domein-, dorps- en wijngaardwijnen met de lijnen Steinwiege, Lämmler en Simonroth. Een andere mijlpaal was de omschakeling naar biologische wijnbouw, die in 2013 gecertificeerd werd afgerond.
Ligging & terroir
Fellbach ligt direct noordoostelijk van Stuttgart, precies waar het Stuttgarter bekken overgaat in het Remstal. De wijngaarden van het domein liggen verspreid over die overgangszone: naast Fellbach zelf ook Stuttgartse wijngaarden zoals Untertürkheim, Uhlbach en Rotenberg, en Remstal-gemeenten zoals Strümpfelbach, Schnait en Beutelsbach. De hoogste percelen reiken tot ongeveer 450 meter boven zeeniveau – voor Württembergse begrippen een koele positie, die frisheid en zuurstructuur bewaart.
Geologisch domineren kalkmergel en verweerde zandsteen. De mergel levert de zoutige, strakke mineraliteit die je terugvindt in de witte wijnen en in de Lembergers uit de topwijngaarden; zandiger verweringsbodems geven eerder finesse en parfum. Tegelijk laat het milde klimaat van het bekken en het Remstal laatrijpende rode rassen als Lemberger en cabernet volledig uitrijpen.
Stijl & filosofie
De wijnen van Schnaitmann zijn consequent droog en gebouwd op helderheid. In de wijngaard betekent dat lage opbrengsten, zorgvuldig bladwerk en – sinds de omschakeling – geen synthetische middelen; via de groep respekt-BIODYN kwamen er steeds meer biodynamische impulsen bij. Rainer Schnaitmann noemt zijn eigen signatuur terughoudend en intuïtief: hij wil zijn zintuigen wakker houden in plaats van volgens een recept te werken.
In de kelder betekent dat zachte extractie bij de rode wijnen, lange rijping op de fijne gist bij de witte en een bewust gedoseerd gebruik van barrique dat het fruit niet overstemt. De rode wijnen – Lemberger en Spätburgunder – hebben fijne tannine, koele kruidigheid en veel minder zoete rondheid dan het cliché van de Württembergse rode wijn suggereert. Bij de witte wijnen staan riesling en sauvignon blanc centraal, aangevuld met Weißburgunder (pinot blanc) en Grauburgunder (pinot gris). Daarnaast is er een ambachtelijke rosé en een kleine, ambitieuze lijn mousserende wijnen.
Bekende wijngaarden & wijnen
Het hart van het domein is de Fellbacher Lämmler, een van de bekendste wijngaarden van Württemberg en Schnaitmanns visitekaartje voor Lemberger en Spätburgunder. Daarnaast beschikt het domein over deze VDP.GROSSE LAGE-klasseringen:
- Lämmler (Fellbach) – de signatuurwijngaard voor Lemberger en Spätburgunder
- Mönchberg (Untertürkheim) en Götzenberg (Uhlbach)
- Altenberg (Strümpfelbach)
- Burghalde (Beutelsbach) en Burghalde (Schnait)
Als VDP.ERSTE LAGE gelden de Fellbacher Goldberg, de Rotenberger Schlossberg en de Beutelsbacher Altenberg.
De wijnnamen ordenen het gamma: Steinwiege staat voor de toegankelijke wijnen, Lämmler voor de wijngaardwijnen en Simonroth – genoemd naar het perceel in de Lämmler waar Schnaitmann zijn grootste aaneengesloten stuk bewerkt – voor de in barrique opgevoede topwijnen in rood. Daarbij komen Réserve-bottelingen en mousserende wijn.
Onderscheidingen
Schnaitmann verzamelt sinds de jaren 2000 constant topbeoordelingen. In 2005 stond het domein in een selectie van de '100 beste wijndomeinen van Duitsland' van het tijdschrift Stern, in 2007 volgde de titel 'ontdekking van het jaar' bij Gault&Millau. In 2011 won het domein de Duitse Spätburgunderprijs en een Sauvignon Blanc Trophy. In de belangrijkste gidsen staat Schnaitmann vandaag in de kopgroep – met topscores bij Gault&Millau, Falstaff, Eichelmann, Vinum en Der Feinschmecker – en het domein blijft trofeeën en eerste plaatsen binnenhalen in rasconcoursen, bijvoorbeeld met riesling, sauvignon blanc, Grauburgunder en cabernet franc. Daarmee staat het domein symbool voor de kwaliteitssprong die Württemberg de afgelopen decennia heeft gemaakt.