Samenvatting
Weingut Polz op de Grassnitzberg bij Spielfeld is een van de bekendste adressen van Zuid-Stiermarken (Südsteiermark). Decennialang heette het huis 'Erich & Walter Polz' en stond het model voor de opmars van de hele streek: weg van de eenvoudige tapwijn, richting droge, precieze witte wijnen met een duidelijke herkomst. Vandaag gaat het om ongeveer 80 hectare, vooral met Sauvignon Blanc en Morillon – zo heet de Chardonnay in Stiermarken – plus Welschriesling en Gelber Muskateller. Sinds 2020 leidt Erich Polz jr. het bedrijf, zijn broer Christoph is verantwoordelijk voor de kelder. Uit diezelfde herordening kwam een tweede, veel kleiner huis voort: Weingut Walter Polz op de Hochgrassnitzberg.
Geschiedenis
De familie Polz bewerkt het bedrijf op de Grassnitzberg sinds 1912. Bovenregionaal bekend werd het echter pas in de jaren tachtig, toen de broers Erich en Walter Polz de leiding overnamen. Zij hoorden bij de generatie Stiermarkse wijnboeren die brak met de gangbare praktijk: geen massaproductie en zoetige bottelingen meer, maar consequent droge, zuiver gevinifieerde rasechte wijnen. Die ommekeer maakte van Zuid-Stiermarken binnen enkele jaren een van de meest gevraagde witte-wijngebieden van Oostenrijk – en van Polz een van de uithangborden.
In de loop van de decennia groeide rond het wijnhuis een vertakt netwerk van ondernemingen, met belangen in andere bedrijven en in horeca- en handelsprojecten. In 2020 werd dat netwerk in het kader van de opvolging ontbonden: de aandelen van de broers gingen eerst naar een externe investeerder, kort daarna kocht de familie de kern terug – het wijngoed met de bepalende wijngaarden en de Buschenschank. Andere delen, zoals het hotel op de Pössnitzberg, percelen bij Leutschach en de Vinofaktur in Vogau, bleven daarbuiten. Het areaal kromp van ruim boven de 100 hectare naar ongeveer 80. De leiding kwam bij Erich Polz jr., met zijn broer Christoph Polz als keldermeester.
Weingut Polz en Weingut Walter Polz
Handig om te weten in het schap: uit het vroegere gezamenlijke bedrijf zijn twee zelfstandige huizen ontstaan. Weingut Polz is het grote familiebedrijf op de Grassnitzberg. Weingut Walter Polz is een duidelijk kleiner, apart huis met zetel op de Hochgrassnitzberg; naar eigen zeggen bewerkt het ongeveer zes hectare met Sauvignon Blanc en Chardonnay en bottelt het zijn wijnen pas na zo'n twee jaar rijping. Beide werken met wijnen uit de omgeving van dezelfde beroemde heuvels, maar zijn economisch gescheiden.
Ligging en terroir
Zuid-Stiermarken is een streek van steile hellingen: wijngaarden met een helling van 40 procent en meer zijn hier niet uitzonderlijk, waardoor handwerk de regel is en niet de uitzondering. De Grassnitzberg ligt in het zuiden van het gebied, slechts enkele kilometers van de Sloveense grens.
Klimatologisch botsen warme, vochtige luchtmassa's uit het zuiden op koele invloeden uit het Alpengebied. Het resultaat zijn hete dagen en beduidend koelere nachten – precies het verschil dat de Stiermarkse witte wijnen hun strakke zuren en uitgesproken aroma geeft. De bodems wisselen over korte afstand tussen zand, zandsteen, mergel (plaatselijk Opok) en kalkrijke stukken. De Hochgrassnitzberg staat bekend om zijn kalkaandeel, dat de wijnen trek en een ziltige toets geeft, terwijl zandiger percelen eerder fruitige, toegankelijke wijnen opleveren.
Stijl en filosofie
De huisstijl is duidelijk gericht op herkomst en drinkbaarheid. De wijnen zijn steevast droog, er wordt met de hand geoogst en het gamma volgt een piramide: streekwijnen als frisse, rastypische basis, dorpswijnen met een engere herkomst en wijngaardwijnen aan de top, die het karakter van één perceel laten zien.
Ook de vinificatie volgt die trappen. De toegankelijke wijnen ontstaan temperatuurgecontroleerd in roestvrij staal en houden zo hun fruit en frisheid. De wijngaardwijnen gaan de veeleisender weg: langer op de fijne gist, deels rijping in groot houten fust, vaak een tot twee jaar voor ze vrijkomen. Zo ontstaan Sauvignon Blancs die minder op opzichtige aroma's dan op textuur, lengte en rijpingspotentieel zijn gebouwd. De lichtere wijnen blijven vaak net boven 12 % vol., terwijl de wijngaardwijnen voller uitvallen.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het hart van het gamma zijn de wijngaarden rond het bedrijf:
- Ried Hochgrassnitzberg – geklasseerd als Große STK (GSTK); op kalkrijke ondergrond ontstaat hier de bekendste Sauvignon Blanc van het huis
- Ried Grassnitzberg – de thuiswijngaard, die het bedrijf zijn adres geeft
- Ried Obegg – Sauvignon Blanc en Morillon met een dichte, kruidige inslag
- Ried Theresienhöhe – nog een wijngaard die als perceelwijn wordt gebotteld
- Streek- en dorpswijnen in Südsteiermark DAC – de brede instap met Welschriesling, Gelber Muskateller, Weißburgunder en Grauburgunder
- Daarnaast rosé en mousserende wijn
De jaarproductie ligt rond de 500.000 flessen.
Onderscheidingen
Polz-wijnen zijn al decennia een vaste waarde in Oostenrijkse wijngidsen en proeverijen. Vooral de Sauvignon Blanc uit de Ried Hochgrassnitzberg wordt regelmatig bekroond: de jaargang 2021 kreeg 96 Falstaff-punten en hoort daarmee bij de top van de Stiermarkse Sauvignon Blanc. Belangrijker dan losse trofeeën is echter de rol van het huis voor zijn streek: de broers Polz hebben mee gezorgd dat Zuid-Stiermarken vandaag geldt als een van de beste witte-wijngebieden van Midden-Europa.