Samenvatting
Moric is het project van Roland Velich en geldt vandaag als het belangrijkste adres voor Blaufränkisch. Sinds 2001 werkt Velich eraan om de belangrijkste blauwe druif van Burgenland uit de schaduw van jamachtige vruchten en nieuw hout te halen – met oude stokken, lage opbrengsten en een kelder waarin zo weinig mogelijk gebeurt. Ongeveer 22,5 hectare in Mittelburgenland en op het Leithagebirge leveren de druiven, veel daarvan van percelen tussen de 40 en ruim boven de 100 jaar oud. De wijnen zijn koel, kruidig, strak en houdbaar – en hebben de Oostenrijkse rode wijn een nieuw internationaal podium gegeven.
Geschiedenis
Roland Velich kwam via een omweg bij de wijn terecht: hij werkte eerst buiten de branche en stapte daarna in het ouderlijke bedrijf Velich in Apetlon aan de Neusiedler See, dat vooral bekend is om witte wijn. Zijn eigen onderwerp vond hij echter in de rode wijn – preciezer gezegd in Blaufränkisch, die hij in Mittelburgenland aantrof in een toestand die hem niet overtuigde: veel extract, veel nieuwe barrique, weinig herkomst.
In 2001 startte hij daaruit een eigen project, dat vanaf 2002 zelfstandig verderging als Moric. Het beslissende werk lag aanvankelijk niet in de kelder maar in de wijngaard: Velich zocht gericht naar oude, vaak vergeten Blaufränkisch-percelen in Neckenmarkt en Lutzmannsburg en legde ze stuk voor stuk vast, vooral via langlopende pachtcontracten en afspraken met lokale wijnboerenfamilies. Later kwamen daar percelen op het Leithagebirge bij.
De internationale doorbraak kwam snel: al eind jaren 2000 behoorden Moric-wijnen tot de eerste Oostenrijkse rode wijnen die door invloedrijke critici in de topgroep werden geplaatst. Vanaf de oogst 2019 ging Velich nog een stap verder en bottelt hij afzonderlijke wijngaarden in Lutzmannsburg apart, om de verschillen binnen het dorp hoorbaar te maken.
Ligging & terroir
Moric werkt in twee zeer verschillende landschappen. Mittelburgenland – vaak Blaufränkischland genoemd – ligt ingeklemd tussen de uitlopers van het Ödenburger gebergte en de Pannonische vlakte. Neckenmarkt is het koelere, steilere deel: hellingen die de wind vanaf het gebergte opvangen, met schrale, verweerde bodems. De stokken moeten hier werken, wat leidt tot strakke, mineraal aandoende wijnen met duidelijke zuren.
Lutzmannsburg ligt ongeveer tien kilometer verderop, vlakker en warmer, met diepe leem- en kleibodems boven een oude, ijzerrijke ondergrond. Hier staan de oudste stokken van het huis, deels ruim boven de 100 jaar, met navenant diepe wortels. De wijnen ogen dichter, donkerder en ronder dan die uit Neckenmarkt.
Op het Leithagebirge ten slotte bepalen kalk en leisteen het karakter: die wijnen zijn lichter, fijner en meer op zuren gebouwd. Deze drie handschriften naast elkaar maken duidelijk hoe sterk Blaufränkisch op herkomst reageert – precies de grondstelling van het huis.
Stijl & filosofie
Velichs leidende idee is om Blaufränkisch te vinifiëren alsof het een grand cru uit de Bourgogne is. Dat betekent vooral: weglaten. Er wordt met de hand geoogst in meerdere doorgangen, met strenge selectie. De gisting verloopt spontaan met eigen gisten uit de wijngaard in open houten kuipen, met ongeveer drie weken schilweking. Daarna rijpen de wijnen vele maanden – bij de topwijnen tot twee jaar – op de fijne gist in grote, gebruikte houten vaten. Nieuwe barrique speelt geen dragende rol. Klaren en filtreren gebeurt in de regel niet.
In de wijngaard wordt grotendeels met de hand gewerkt, met lage opbrengsten en een natuurnabije aanpak. Het doel is niet maximale rijpheid maar fenolische rijpheid bij gematigd alcohol – daarom ogen de wijnen koeler en slanker dan je in Burgenland zou verwachten, en winnen ze duidelijk met flesrijping.
Bekende wijngaarden & wijnen
Het assortiment is consequent gelaagd:
- Blaufränkisch Burgenland – de instap, al met de typische koele kruidigheid
- Blaufränkisch Reserve – vrucht van oude stokken in Neckenmarkt en Lutzmannsburg
- Blaufränkisch Alte Reben Neckenmarkt – strak, mineraal getekend, met duidelijke zuurstructuur
- Blaufränkisch Alte Reben Lutzmannsburg – de topwijn uit de oudste percelen
- Wijngaardwijnen uit Lutzmannsburg (sinds de oogst 2019 apart gebotteld), waaronder Kirchberg, Schwemmer en Maissner
- Daarnaast kleine hoeveelheden Grüner Veltliner
Onderscheidingen
Moric hoort bij de hoogst gewaardeerde bedrijven van Oostenrijk. Al in 2009 behoorde een rode Moric tot de eerste Oostenrijkse rode wijnen die in de internationale kritiek het 95-puntenbereik haalden. In 2023 werd Roland Velich door Falstaff tot wijnmaker van het jaar uitgeroepen; het huis staat daar al jaren met de hoogste waardering genoteerd. Voor bijzonder veel opzien zorgde de Blaufränkisch Lutzmannsburg Alte Reben 2023, waaraan JamesSuckling.com 100 punten toekende – als eerste Oostenrijkse rode wijn op dat platform – met de wijnen uit Maissner en Schwemmer net daarachter. Jancis Robinson noemde Velich eenvoudigweg de beste Blaufränkisch-producent ter wereld.