Samenvatting
Wijnhuis Leo Hillinger in Jois behoort tot de bekendste en grootste particuliere wijnhuizen van Oostenrijk. Op circa 100 hectare op de Leithaberg en rond het Neusiedlermeer ontstaat ongeveer 60 % rode en 40 % witte wijn, van Burgenlandse klassiekers als Blaufränkisch en Zweigelt tot Chardonnay, Pinot Noir en Sauvignon Blanc. Twee dingen maken het huis onmiskenbaar: de sinds 2010 consequent biologische wijnbouw op een voor biologisch ongebruikelijke schaal, en een merkpresentatie die reikt van het spectaculaire gebouw aan de rand van het dorp tot de blends HILL 1, HILL 2 en HILL 3.
Geschiedenis
De wortels van het bedrijf liggen in een klassiek Burgenlands familiewijnhuis. Het keerpunt kwam in 1990, toen Leo Hillinger het huis overnam van zijn gelijknamige vader. Wat hij aantrof was een klein, regionaal gericht bedrijf; wat eruit groeide is een van de grootste particuliere wijnhuizen van het land.
Hillinger zette vanaf het begin in op twee dingen die destijds ongewoon waren in de Oostenrijkse wijn: consequent kwaliteitswerk in de wijngaard en een professionele, bijna modieuze merkpresentatie. Lijnen met heldere namen, een eigen vormgeving en gevoel voor publiciteit maakten van 'Hillinger' een naam die ook buiten de wijnwereld klinkt.
In 2004 werd aan de rand van Jois een nieuw kelder- en ontvangstgebouw opgeleverd, tot vandaag een van de meest gefotografeerde wijnhuisgebouwen van Oostenrijk. 2010 bracht de tweede grote stap: de volledige omschakeling naar biologische teelt. Voor een bedrijf van deze omvang was dat een statement met signaalwerking, in een tijd waarin biologisch in Oostenrijk vooral met kleine producenten werd geassocieerd.
Ligging en terroir
Jois ligt op de Leithaberg, de heuvelrug langs de noordwestoever van het Neusiedlermeer. Die ligging tekent de wijnen dubbel. Het meer werkt als een enorme warmtebuffer: het verzacht late nachtvorst, verlengt het groeiseizoen tot diep in de herfst en levert de vochtigheid die de grote zoete wijnen van Burgenland überhaupt mogelijk maakt. Tegelijk loopt de Leithaberg af naar het meer en brengt zo helling, wind en koelere nachten in het spel, wat frisheid en zuurstructuur behoudt.
Geologisch staat de Leithaberg bekend om zijn ondergrond van kalksteen en leisteen, die vooral de Blaufränkisch een strakke, minerale draad geeft. Op de warmere, diepere bodems richting het meer rijpen daarentegen vollere, fruitgedreven rode wijnen. Een deel van de beste percelen van het huis ligt in het gebied van Rust aan de overkant van het meer.
Stijl en filosofie
Hillinger volgt een bewust toegankelijke, internationaal leesbare stijl. De rode wijnen zijn sappig en rijp, meestal opgevoed in barrique: krachtig, maar zelden zwaar. Bij de witte wijnen voert heldere fruitexpressie de boventoon; Chardonnay en Sauvignon Blanc bestaan zowel in frisse roestvrijstalen stijl als in ambitieuzere, op hout gerijpte versies.
De kern van de filosofie is de biologische wijnbouw. Werken zonder chemisch-synthetische gewasbescherming betekent op circa 100 hectare aanzienlijk meer inspanning: meer bewerkingen, meer handwerk, meer risico in lastige jaren. Dat het huis die koers sinds 2010 volhoudt, is opmerkelijk voor een bedrijf van deze schaal.
Opvallend is ook de rassenbreedte. In plaats van zich op twee of drie druiven te concentreren, bewerkt Hillinger een breed spectrum, van de lokale klassiekers tot internationale rassen. Dat maakt een assortiment mogelijk dat reikt van eenvoudige alledaagse wijn tot de topwijn.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het assortiment is opgebouwd in duidelijk benoemde lijnen. Tot de bekendste wijnen behoren:
- HILL 1, de rode vlaggenschipblend van het huis
- HILL 2, de witte blend van de lijn
- HILL 3, een zoete wijn als Trockenbeerenauslese
- Icon Hill, de topwijn; architect Zaha Hadid ontwierp er in 2013 een eigen fles voor
- Monocépages van Blaufränkisch, Zweigelt, Pinot Noir en St. Laurent, plus Chardonnay, Sauvignon Blanc en Grüner Veltliner
In totaal verlaten jaarlijks zo'n 1,5 miljoen flessen het huis; een aanzienlijk deel daarvan gaat naar de export in meer dan 20 landen.
Onderscheidingen
De wijnen van het huis krijgen al jaren geregeld hoge beoordelingen in de toonaangevende wijngidsen en internationale proeverijen, waaronder Falstaff, Gault&Millau en Mundus Vini. Belangrijker dan de punten is wat Leo Hillinger vooral heeft bereikt: hij liet zien dat biologische wijnbouw, professionele merkopbouw en een groot bedrijf in Burgenland elkaar niet hoeven uit te sluiten, en dat heeft ver buiten zijn eigen huis doorgewerkt.