Samenvatting
Wijngoed Heinrich Vollmer in Ellerstadt hoort bij de grootste wijngoederen in privébezit van Duitsland en is tegelijk een van de eigenzinnigste van de Pfalz. Op zo'n 104 hectare rond het dorp groeien naast riesling en spätburgunder vooral Frans getinte rassen: cabernet sauvignon, chardonnay, sauvignon blanc en grauburgunder. Dat is geen toeval. Heinrich Vollmer leerde het vak als tiener in Bourgogne en bracht een wijnopvatting mee die in de Pfalz van de jaren zeventig exotisch aandeed. Beroemd werd hij omdat hij cabernet sauvignon plantte lang voordat het ras in Duitsland überhaupt was toegelaten, een conflict dat in 1987 zelfs voor de rechter kwam.
Geschiedenis
Heinrich Vollmer werd in 1948 geboren in Durbach in Baden, in een wijnboerenfamilie. Bepalend werd echter niet het ouderlijk bedrijf, maar een uitwisseling naar Frankrijk: vanaf halverwege de jaren zestig werkte hij meerdere jaren bij het gerenommeerde Bourgognehuis Bouchard Père et Fils. Daar leerde hij een wijncultuur kennen waarin herkomst, houtrijping en rode wijn vanzelfsprekend bij elkaar hoorden.
Na zijn terugkeer uit Frankrijk volgde de breuk met het bedrijf van zijn vader. Vollmer trok naar de Pfalz en kocht in 1972 in Ellerstadt een vervallen wijngoed. Wat volgde was een razendsnelle uitbouw: binnen enkele jaren groeide het bedrijf uit tot een van de grootste particuliere wijngoederen van Duitsland. Vollmer zette daarbij consequent in op rassen die destijds in de Pfalz nauwelijks iemand in de wijngaard had staan.
Precies dat bracht hem in conflict met de Duitse rassenwetgeving. In 1987 werd hij veroordeeld omdat hij cabernet sauvignon aanplantte, een ras dat op dat moment in Duitsland nog niet was toegelaten. De zaak werd later geseponeerd en het ras is inmiddels allang gelegaliseerd. In hetzelfde jaar richtte Vollmer met Bodega Enrique Vollmer een tweede wijngoed op in de Argentijnse Valle de Uco, op zo'n 1.100 meter hoogte.
Ligging en terroir
Ellerstadt ligt tussen Bad Dürkheim en Ludwigshafen, daar waar de oostelijke uitlopers van de Haardt overgaan in de Bovenrijnse vlakte. Dit is niet het klassieke Mittelhaardt-decor met steile hellingen, maar vlakker en warmer terrein, en juist dat is een voordeel voor het rassenpalet van Vollmer.
De bodems rond Ellerstadt bestaan overwegend uit löss en lösleem, met zand en grind uit de Rijnslenk en plaatselijk kalk- en kleimergel. Löss houdt water en warmte vast, terwijl zandige en grindrijke delen snel opwarmen en goed doorluchten. Dat komt laatrijpende rassen als cabernet sauvignon goed uit, die elders in Duitsland moeite hebben om überhaupt rijp te worden. De Pfalz behoort sowieso tot de warmste en droogste wijnstreken van het land: amandel- en vijgenbomen horen hier bij het straatbeeld.
Stijl en filosofie
De handtekening van het huis is Frans geworteld. Witte wijnen vergisten koel op roestvrij staal en blijven tot de botteling op de fijne gist, wat textuur geeft zonder het fruit te overstemmen. Rode wijnen vergisten traditioneel open op de schillen en rijpen daarna deels op grote houten foeders; de topwijnen van de ALTUM-lijn liggen tot 18 maanden op barrique. De ondergrondse kelder in Ellerstadt beslaat zo'n 2.000 vierkante meter en houdt temperatuur en luchtvochtigheid constant.
In de wijngaard werkt het bedrijf naar eigen zeggen zo behoedzaam mogelijk en ziet het in het bijzonder af van herbiciden: gezonde bodems gelden als voorwaarde voor wijnen met karakter. De jaarproductie ligt rond 450.000 liter witte wijn en een vergelijkbare hoeveelheid rood, een schaal die laat zien dat Vollmer geen nichebedrijf is maar kwaliteit ook in de breedte denkt.
Bekende wijngaarden en wijnen
De wijngaarden liggen verspreid over meerdere percelen rond Ellerstadt en in de omgeving. Tot de wijngaarden die in verband met het goed worden genoemd, behoren:
- Ellerstadter Bubeneck
- Ellerstadter Kirchenstück, gedeeld met het grondgebied van Gönnheim
- Ellerstadter Sonnenberg
- Deidesheimer Hofstück
Het assortiment laat zich in drie blokken lezen: de toegankelijke huis- en wijngaardwijnen van riesling, weissburgunder en grauburgunder, chardonnay, dornfelder en portugieser; de cuvée Meisterstück, waarin cabernet sauvignon en merlot met de nieuwere kruisingen acolon en regent worden verweven; en bovenaan de ALTUM-lijn met cabernet sauvignon, spätburgunder en grauburgunder. Daarnaast zijn er Sekte en enkele zeldzamere rassen zoals gelber muskateller en auxerrois.
Onderscheidingen
Wijnen van Vollmer verzamelen geregeld medailles bij Duitse deelstaat- en bondskeuringen, onder meer goud bij de deelstaatkeuring voor de ALTUM Cabernet Sauvignon trocken Barrique 2009 en een onderscheiding voor de ALTUM Spätburgunder Auslese trocken 2015. Bekender dan welke medaille ook is echter de rol die Heinrich Vollmer voor de Duitse wijnbouw heeft gespeeld: hij liet zien dat bordeaux- en bourgognerassen in de Pfalz werken en effende daarmee het pad voor een hele generatie Pfälzer roodwijnmakers. De wijnen gaan vandaag naar de Duitse speciaalzaak en de betere gastronomie, naar luchtvaartmaatschappijen en naar exportmarkten tot in Noord-Amerika en Azië.