Samenvatting
Weingut Gerhard Markowitsch in Göttlesbrunn is het bekendste bedrijf van Carnuntum en een van de namen achter de opmars van de Oostenrijkse rode wijn sinds de jaren negentig. Op ongeveer 65 hectare – biologisch bewerkt – overheersen blauwe druiven, met de Zweigelt voorop, aangevuld met Blaufränkisch, Merlot, Cabernet Sauvignon en Pinot Noir, plus een klein maar serieus wittewijnaanbod met Chardonnay en Grüner Veltliner. Kenmerkend is de houding van het huis: krachtige, op hout gerijpte cuvées die ondanks de internationale rassen altijd een hoog aandeel Zweigelt houden – omdat de wijn naar Carnuntum moet smaken en niet naar Bordeaux.
Geschiedenis
Wijnbouw is in Göttlesbrunn niets nieuws: de familie Markowitsch bewerkt hier al meer dan 200 jaar wijngaarden. Lange tijd was wat nu een uithangbord van het land is een degelijk gemengd bedrijf, waarvan de wijnen nauwelijks buiten de streek kwamen.
De ommekeer kwam met Gerhard Markowitsch, die het ouderlijke bedrijf rond 1990 overnam. Hij zette consequent in op rode wijn in een tijd waarin Oostenrijk internationaal bijna alleen om witte wijn bekend stond, verlaagde de opbrengsten, investeerde in barriques en begon de wijngaarden van het dorp apart te vinifiëren. Het succes kwam snel: in 1999 riep het tijdschrift Falstaff hem uit tot wijnboer van het jaar – voor het jonge gebied Carnuntum een signaal dat veel verder reikte dan één bedrijf.
In de decennia daarna groeide het domein flink, stapte over op biologische teelt en breidde zijn areaal uit tot buiten Göttlesbrunn, naar Höflein en Prellenkirchen. Met dochter Johanna Markowitsch, die eigen wijnen maakt, is inmiddels de volgende generatie aan boord.
Ligging & terroir
Carnuntum ligt ten oosten van Wenen, is genoemd naar de antieke Romeinse stad en strekt zich uit tussen de Donau in het noorden, het Leithagebergte in het westen en de Hongaarse grens in het oosten. Göttlesbrunn is het hart van dit gebied en geldt als het beste roodwijndorp.
Het klimaat is Pannonisch: hete, droge zomers, veel zon en een lang groeiseizoen zorgen voor volrijpe druiven. Tegelijk koelen de nabijheid van de Donau en de wind die door de opening tussen het Leithagebergte en de bergen van Hainburg trekt de nachten af – dat behoudt zuur en frisheid en voorkomt dat de rode wijnen log worden.
De bodems zijn gevarieerd: löss en leem boven grind en zand, in sommige wijngaarden ook kalkhoudende en leisteenachtige delen. Precies die verschillen vormen de basis voor de wijngaardwijnen van het domein, dat zes afzonderlijke wijngaarden bewerkt.
Stijl & filosofie
Markowitsch staat voor een roodwijnstijl die kracht en drinkbaarheid combineert. De druiven worden laat geoogst, de gisting wordt zorgvuldig gestuurd en de wijnen rijpen naargelang hun ambitie in grote houten vaten of in barrique – bij de topwijnen vele maanden lang. Zo is in de loop der jaren een handschrift ontstaan met donker fruit, fijne tannine en kruidigheid, waarbij het hout altijd ondergeschikt blijft aan het fruit.
Het beslissende punt is de rassenkeuze. Ook waar internationale rassen als Merlot of Cabernet Sauvignon meespelen, houden de cuvées een hoog aandeel Zweigelt. De wijnmaker heeft dat vaak zo verwoord: ze willen niets kopiëren, ze zijn Bordeaux noch Bourgogne noch Toscane, maar moeten een eigen stijl ontwikkelen. In dezelfde lijn liggen de omschakeling naar biologische teelt en een kelderwerk met zo min mogelijk ingrepen.
Bij de witte wijnen geldt dezelfde ambitie: de Chardonnay uit de Ried Schüttenberg is strak en mineraal in plaats van breed, met daarnaast Grüner Veltliner, Sauvignon Blanc en een rosé.
Bekende wijngaarden & wijnen
Het assortiment volgt de logica van Carnuntum DAC: gebiedswijn, dorpswijn en wijngaardwijn. Tot de belangrijkste wijngaarden en wijnen horen:
- Ried Rosenberg (1ÖTW) – de paradewijngaard van het huis en basis van de gelijknamige cuvée uit Zweigelt, Blaufränkisch en Merlot
- Ried Haidacker – een van de klassieke topwijngaarden van Göttlesbrunn
- Ried Schüttenberg – herkomst van de Chardonnay
- Ried Kirchweingarten – Zweigelt uit Göttlesbrunn
- Ried Bärnreiser – nog een afzonderlijke wijngaard van het bedrijf
- M1 – de dichtste cuvée van het huis en meervoudig prijswinnaar
- Redmont en Göttlesbrunn Rot – respectievelijk een toegankelijke cuvée en de dorpswijn
- Zweigelt Rubin Carnuntum – de regionale klassieker uit één ras
- Mardonna – de rosé van het domein
Wil je de stijl leren kennen, begin dan bij de Zweigelt en werk je via Redmont en de dorpswijn omhoog naar de wijngaardwijnen.
Onderscheidingen
Sinds de titel wijnboer van het jaar van Falstaff in 1999 hoort Markowitsch vast bij de Oostenrijkse roodwijnelite. Bij de Falstaff-prijs voor rode wijn stond het domein jarenlang helemaal vooraan: onder meer met de trofee voor de M1 in 2007 en opnieuw in 2015, en met de zege voor de cuvée Ried Rosenberg 2017 in de wedstrijd van 2019, plus meerdere tweede plaatsen. Ook bij Vinaria en in internationale proeverijen halen de wijnen regelmatig topscores.
Belangrijker dan afzonderlijke trofeeën is het effect: Markowitsch heeft er in belangrijke mate aan bijgedragen dat Carnuntum vandaag als zelfstandig roodwijngebied wordt gezien – en dat Zweigelt serieus wordt genomen als groot druivenras.