Samenvatting
De Durbacher Winzergenossenschaft (officieel Durbacher Winzer eG) is een van de grootste en meest gerenommeerde coöperaties van Baden. Ongeveer 250 wijnboerenfamilies bewerken rond 340 hectare rondom het wijndorp Durbach in de Ortenau – voor een groot deel op steile hellingen aan de westrand van het Zwarte Woud. Durbach is bekend om twee specialiteiten met een eigen naam: Klingelberger, de traditionele Ortenause naam voor riesling, en Clevner, de plaatselijke naam voor traminer. Daarnaast staat Spätburgunder (pinot noir), met rond 43 % het grootste areaal. De coöperatie profileert zich als steilhellingspecialist en hoort met Bundesehrenpreise in goud bij de succesvolste producenten van Duitsland.
Geschiedenis
Wijnbouw kent in Durbach een heel lange traditie, en één jaartal bepaalt haar meer dan alle andere: in 1782 liet markgraaf Carl Friedrich van Baden op de Klingelberg bij slot Staufenberg een van de eerste rasspecifieke rieslingwijngaarden van Baden aanleggen. Van die wijngaard stamt de naam Klingelberger, die in de Ortenau tot vandaag riesling betekent.
De coöperatie zelf werd in 1928 opgericht – in een tijd waarin veel kleine wijnboeren alleen nauwelijks verkoopbare hoeveelheden konden maken en geen toegang tot de markt hadden. De aanzet gaf de toenmalige burgemeester Franz-Xaver Wörner. Uit de samenwerking van talrijke familiebedrijven groeide in de loop van decennia een van de grootste producenten van de Ortenau, met een eigen kelderij, vinotheek en stokerij in Durbach.
Sinds januari 2015 leidt Stephan Danner de coöperatie als directeur; in de kelder is Rüdiger Nilles verantwoordelijk voor de opvoeding van de wijnen. Een ingrijpende stap kwam in 2026: nadat het markgrafelijke Weingut Schloss Staufenberg ermee stopte, namen de Durbacher wijnboeren rond 13 hectare van die historische wijngaarden in pacht – negen aangesloten bedrijven bewerken ze sindsdien. De ledenvergadering stemde met meer dan 80 % in met het project.
Ligging & terroir
Durbach ligt in een sterk vertakt dalbekken, ongeveer tien kilometer ten noordoosten van Offenburg, daar waar de Rijnvlakte op het Zwarte Woud stuit. Die ligging bepaalt alles: de stokken klimmen tegen de hellingen op tot hoogtes waar een oogstmachine geen kans maakt. Tot 80 % van het Durbacher areaal bestaat uit steile hellingen, de steilste percelen halen 70 tot 80 % hellingsgraad. Daar wordt met de hand gewerkt – arbeidsintensief, maar de voorwaarde voor kwaliteit en voor het behoud van een oud cultuurlandschap met droge stapelmuren en terrassen.
Klimatologisch profiteert de Ortenau van de warmte van de Rijnvlakte en van lange, milde herfsten; het Zwarte Woud beschermt tegen koude oostenwind en zorgt 's nachts voor afkoeling. De bodems bestaan overwegend uit verweerd graniet en gneis van het grondgebergte, deels met löss- en verweringslagen erop. Op deze schrale, snel opwarmende oergesteentebodems krijgt riesling een fijne, aanpakkende zuurgraad en een rokerig-minerale ruggengraat, terwijl traminer en gewürztraminer hun intense aroma ontwikkelen.
De coöperatie bundelt de druiven uit vier afzonderlijke wijngaarden: Durbacher Plauelrain, Durbacher Ölberg, Durbacher Steinberg en Durbacher Kochberg. Op de steilste percelen van Plauelrain, Ölberg en Steinberg staan bij voorkeur de aromatische witte rassen – traminer, gewürztraminer en scheurebe.
Stijl & filosofie
Het aanbod is duidelijk opgebouwd: van toegankelijke alledaagse wijnen uit de lijnen Klassik en Schöne Zeit via de Kollektion en de Edition tot de wijngaardwijnen Steinberg en Ölberg 1863. Witte en rosé wijnen rijpen overwegend in roestvrij staal, om fruit en frisheid te bewaren; de Spätburgunder rijpen in groot houten vat of in barrique en tonen daarmee eerder structuur en kruidigheid dan opzichtige fruitzoetheid.
Stilistisch staan de Klingelberger voor droge, strakke rieslings met heldere citrus- en steenvruchtentonen. Clevner en gewürztraminer vormen het aromatische tegenprogramma: rozenblad, lychee, kruiden – afhankelijk van de opvoeding halfdroog of droog. Het assortiment wordt aangevuld met op fles vergiste Sekt, secco, edelzoete zeldzaamheden en fijne distillaten uit druivenmoer en fruit, waarvoor de coöperatie meermaals is onderscheiden.
Klingelberger en Clevner – de Ortenause rasnamen
Wie wijnen uit Durbach koopt, stuit onvermijdelijk op twee namen die elders nauwelijks bestaan. Klingelberger is geen apart druivenras, maar de historische Ortenause naam voor riesling – genoemd naar de Klingelberg in Durbach. Clevner duidt in de Ortenau op traminer of gewürztraminer. Pas op voor verwarring: in Zwitserland en in delen van Zuid-Duitsland wordt dezelfde naam voor pinot noir of frühburgunder gebruikt. In Durbach is clevner altijd wit en altijd aromatisch.
Bekende wijngaarden & wijnen
De coöperatie werkt met vier Durbacher wijngaarden, elk met een eigen karakter:
- Durbacher Plauelrain – beroemde steile helling, thuisbasis van veel Klingelberger en traminer
- Durbacher Ölberg – geeft de premiumlijn „Ölberg 1863" haar naam
- Durbacher Steinberg – geldt als de topwijngaard van het bedrijf en staat model voor de wijngaardlijn
- Durbacher Kochberg – wat breder inzetbaar, ook voor de bourgognerassen
Daar komen sinds 2026 rond 13 hectare bij slot Staufenberg bij, beplant met ongeveer 34 % Klingelberger-riesling en rond 27 % Spätburgunder, de rest verdeeld over andere witte rassen.
Onderscheidingen
Durbacher Winzer eG hoort bij de vaste prijswinnaars onder de Duitse producenten. Het bedrijf presenteert zich als „steilhellingspecialisten en dragers van de Bundesehrenpreis in goud" – de Bundesehrenpreis is de hoogste onderscheiding van de landelijke wijnkeuring en beloont niet één wijn, maar de kwaliteit van het hele assortiment over meerdere jaren. Van de Badischer Weinbauverband kreeg de coöperatie ereprijzen van de streekwijnkeuring in de grootste bedrijfsklasse (vanaf 300 hectare). Ook de edelzoete wijnen en de distillaten van het huis werden meermaals onderscheiden.