Samenvatting
Weingut Raddeck ligt in Nierstein, waarschijnlijk het bekendste wijndorp van Rheinhessen, en bewerkt wijngaarden in de kernlagen van de beroemde Roter Hang. Het familiebedrijf stapte begin jaren 2000 over op biologische wijnbouw en is sinds 2003 gecertificeerd – in een tijd dat biologisch in Rheinhessen nog de uitzondering was. Centraal staat de riesling op roodbruine leisteen en kleisteen, aangevuld met pinot blanc, silvaner, pinot noir en een breed aanbod aan schuimwijn, Secco en zoete specialiteiten. Het domein wordt vandaag geleid door Anna-Karina en Stefan Raddeck.
Geschiedenis
De familie Raddeck is al vele generaties verankerd in de wijnbouw van Nierstein; het domein zelf spreekt over een familietraditie van zo'n 300 jaar. Als zelfstandig wijndomein draait het bedrijf sinds ongeveer 1900 – decennialang in de voor Rheinhessen typische mix van vatwijn, flessenwijn en directe verkoop.
De beslissende wending kwam met de generatie van Hans en Birgit Raddeck. Toen hun zoon Stefan zijn opleiding tot wijnbouwer bij een biologisch bedrijf volgde, nam hij het idee van biologische teelt mee naar huis. De familie schakelde om en werkt sinds 2003 volgens de richtlijnen van de gecertificeerde biologische wijnbouw. Stefan Raddeck keerde in 2006 na zijn opleiding terug naar het domein; Anna-Karina Raddeck kwam er in 2009 bij, nadat ze onder meer in Nieuw-Zeeland en aan de Hessische Bergstrasse ervaring had opgedaan.
Een zichtbaar teken van die ontwikkeling is het in 2009 geopende bedrijfsgebouw midden in de wijnstokken van de Paterberg, boven het dorp en met wijds uitzicht over Nierstein en de Rijn. Kelder, vinotheek en verkoop verhuisden zo rechtstreeks de wijngaard in – een stap die ook het ontvangen van gasten sterk veranderde.
Ligging en terroir
Nierstein ligt in de Rijnbocht tussen Mainz en Worms, daar waar de rivier naar het noorden draait. Het water werkt als warmtebuffer, verzacht late vorst en houdt de lucht in beweging, terwijl het Odenwald de streek in het oosten beschut. Rheinhessen behoort daarmee tot de droogste en warmste wijnstreken van Duitsland.
De echte ster is echter de geologie. De Roter Hang is een steile, naar het oosten en zuidoosten gerichte rivierflank van roodbruine leisteen en kleisteen uit het Rotliegend – gesteente van zo'n 280 miljoen jaar oud dat in Duitsland vrijwel nergens anders de wijnbouw bepaalt. De donkere bodems warmen snel op, houden de warmte tot in de nacht vast en geven de rieslings een onmiskenbaar kruidig-rokerige toon met een fijne zilte rand.
Recht tegenover ligt de Paterberg, waar lichte kalk- en mergelbodems overheersen. Die combinatie geeft het domein twee heel verschillende handschriften: de koele, kruidige en strakke wijnen van de Roter Hang en de bredere, romiger wijnen van kalk.
Stijl en filosofie
De leidraad van het huis is fijne wijnen maken in harmonie met de natuur. In de wijngaard betekent dat permanente groenbedekking tussen de rijen, geen herbiciden of minerale kunstmest, aandacht voor het bodemleven en gematigde opbrengsten. Doel is een wijnstok die ook in droge zomers in evenwicht blijft.
In de kelder wordt eerder terughoudend gewerkt. De witte wijnen gisten langzaam en koel, meestal in roestvrij staal, en rijpen daarna langer op de fijne gist – dat geeft textuur zonder het fruit te overstemmen. De rode wijnen, vooral pinot noir, krijgen een langere schilweking en rijpen in grote houten vaten of barriques. Het assortiment is duidelijk gelaagd: litertwijnen en domeinwijnen voor elke dag, daarboven dorpswijnen, Réserve-flessen en als top de wijngaardwijnen.
Opvallend is de breedte: naast droge witte wijnen voert het domein schuimwijn en Secco, rosé, rode wijnen, alcoholvrije alternatieven en telkens weer zoete specialiteiten van door botrytis aangetaste druiven.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het hart van het bedrijf zijn de wijngaarden van Nierstein, die in stijl duidelijk verschillen:
- Pettenthal – de steile, koele oostkant en kern van de Roter Hang; bijzonder strakke, minerale rieslings
- Ölberg – zuidelijk gericht en warmer; wijnen met meer kracht en rijper fruit
- Orbel – in het zuidwestelijke deel van de Roter Hang, kruidig en evenwichtig
- Heiligenbaum – klassieke Niersteiner wijngaard met een toegankelijke, sappige stijl
- Paterberg – lichte kalkmergel rond het domein, basis voor ronde witte en bourgondische rassen
- Schloss Schwabsburg – de wijngaard rond de burcht in het Niersteiner dorpsdeel Schwabsburg
De wijngaardrieslings worden droog opgevoed en tonen het verschil tussen de bodems heel direct. Daarnaast zijn de bourgondische rassen huisklassiekers, net als de cuvées die onder eigen naam als Réserve of Trilogie verschijnen.
Onderscheidingen
Na de overname door Stefan Raddeck in 2006 vond het domein snel zijn weg naar de toonaangevende Duitse wijngidsen. Gault&Millau noteerde het bedrijf in 2017 met twee druiven, Eichelmann beoordeelt de collectie als zeer goed en prijst vooral het gelijkmatig hoge basisniveau en de duidelijk onderscheiden wijngaardrieslings. Voor de rode wijnen kwam er in 2017 een onderscheiding bij de Deutscher Rotweinpreis van vakblad Vinum.
Van de biologische kant komt nog een trofee: bij de internationale wijnprijs van BioFach won in 2009 een Huxelrebe Beerenauslese uit oogstjaar 2007 goud in de categorie dessertwijn. Al in 2008 had de stad Nierstein het domein tot wijngoed van het jaar uitgeroepen. Belangrijker dan losse trofeeën is echter de rol die het bedrijf speelt voor de biologische wijnbouw in Rheinhessen: Raddeck hoort bij de domeinen die vroeg lieten zien dat biologisch werken en grote wijngaarden geen tegenstelling zijn.