Samenvatting
Kellerei Kurtatsch (in het Italiaans Cantina Cortaccia) is een van de oudste en meest gerenommeerde wijncoöperaties van Zuid-Tirol. Opgericht in 1900 verenigt ze vandaag zo'n 190 ledenfamilies die samen ongeveer 190 hectare wijngaard rond het dorp Kurtatsch in het Unterland bewerken. Haar grote onderscheidende kenmerk is het enorme hoogteverschil van de wijngaarden: ze reiken van circa 220 tot ongeveer 900 meter, een verschil van bijna 700 meter in één wijndorp, dat de wijnmakerij als uniek in Europa omschrijft. Dat maakt het mogelijk elke druif op zijn optimale plek te telen: krachtige rode druiven zoals Cabernet, Merlot en Lagrein in de warme lage gaarden, en frisse witte wijnen en aromatische rassen in de koelere hoge gaarden.
Geschiedenis
De wortels van de wijnmakerij reiken terug tot 1900, toen de wijnbouwers van Kurtatsch de handen ineensloegen tot een coöperatie – in een tijd waarin het coöperatieve idee net voet aan de grond kreeg in de Zuid-Tiroolse wijnbouw. De wijnmakerij werd opgericht in het renaissance-landhuis Freienfeld, waarvan de naam tot vandaag de topwijnen van het huis bekroont.
In de loop van 125 jaar is de coöperatie uitgegroeid van een lokaal verbond van kleine familiebedrijven tot een van de meest gerespecteerde adressen van Zuid-Tirol. In 2025 vierde de wijnmakerij haar 125-jarig bestaan – een gelegenheid die de continuïteit en het familiale karakter van het huis onderstreept: tot op vandaag staan zo'n 190 kleine ledenbedrijven achter het gemeenschappelijke kelderproject. De wisseling in de kelder – de jarenlange keldermeester Othmar Donà droeg na drie decennia over aan Erwin Carli – markeerde tegelijk een behoedzame generatiewissel, bedoeld om traditie en toekomst te verbinden.
Ligging & terroir
Kurtatsch ligt in het Zuid-Tiroolse Unterland, pal aan de Zuid-Tiroolse Wijnroute ten zuiden van Bozen. Bepalend is de extreme verscheidenheid op de kleinste ruimte: de wijngaarden klimmen van zo'n 220 meter op de valleibodem tot ongeveer 900 meter op de hellingen. Dit hoogteverschil van bijna 700 meter binnen één wijndorp is volgens de wijnmakerij uniek in Europa.
Het resultaat is een uitzonderlijk mozaïek van microklimaten en bodems. De warme, zonovergoten lage gaarden – zoals de gaard Brenntal ten noorden van het dorp, een van de warmste plekken van Zuid-Tirol – zijn ideaal voor warmteminnende rode rassen en voor de aromatische Gewürztraminer. Hoger op, waar de nachten koel zijn en de temperatuurverschillen groot, gedijen frisse, fijngestructureerde witte wijnen met levendige zuren. Zo vindt op deze steile hellingen vrijwel elke druif zijn ideale terroir.
Stijl & filosofie
Kellerei Kurtatsch ziet zichzelf als een terroirproducent: het doel is elke gaard zo helder mogelijk herkenbaar te maken in het glas. In plaats van uniforme bulkwijn zet de coöperatie in op karaktervolle wijnen die de signatuur van hun gaard dragen, van toegankelijke huis- en dorpswijnen tot de single-gaard Riserva-wijnen van de toplijn.
De basis daarvoor is de consequente toewijzing van elke druif aan zijn optimale plek langs de hoogte-as. De kleinschalige structuur met zo'n 190 familiebedrijven en veel handwerk in vaak steile wijngaarden bepaalt het karakter van het huis evenzeer als zijn engagement voor duurzaam werken. Zo ontstaan witte wijnen met frisheid en precisie en rode wijnen met rijpheid, structuur en bewaarpotentieel.
Bekende gaarden & wijnen
Het assortiment is duidelijk gelaagd, van toegankelijke rasechte wijnen tot de single-gaard Riserva-wijnen. Tot de bekendste wijnen en gaarden behoren:
- Freienfeld – de toplijn van het huis, genoemd naar het stichtingslandhuis; Cabernet en Chardonnay Riserva, enkel in de beste jaargangen gebotteld
- Kirchhügel – een krachtige Cabernet Riserva met aroma's van zwarte bessen, peper en kruiden
- Brenntal – Gewürztraminer Riserva en Merlot Riserva uit een van de warmste gaarden van Zuid-Tirol
- Sonntaler – Vernatsch (Schiava) van oude stokken, een klassieker van het inheemse ras
- Daarnaast een breed assortiment Weißburgunder, Chardonnay, Sauvignon, Pinot Grigio, Müller-Thurgau, evenals Lagrein en Blauburgunder (Pinot Noir)
Onderscheidingen
Als een van de meest traditierijke coöperaties van Zuid-Tirol behaalt Kellerei Kurtatsch geregeld goede tot zeer goede scores in de toonaangevende wijngidsen en internationale proeverijen, waaronder Falstaff en James Suckling. Haar single-gaard Riserva-wijnen van de lijnen Freienfeld, Kirchhügel en Brenntal behoren tot de gewaardeerde uithangborden van het Unterland en tonen het potentieel dat schuilt in het uitzonderlijke hoogteverschil van de wijngaarden van Kurtatsch.