Samenvatting
Weingut Friedrich Kiefer in Eichstetten am Kaiserstuhl is een Badens familiewijnhuis met een ongebruikelijke dubbelrol. Enerzijds bewerkt het ongeveer 15 hectare eigen wijngaard in de Eichstetter Herrenbuck, anderzijds vinifieert en vermarkt het de druiven van talrijke contractwijnboeren uit het dorp – samen ruim meer dan 100 hectare. Daarmee hoort Kiefer bij de grootste particuliere wijnbedrijven van Duitsland, zonder het karakter van een familiebedrijf te hebben verloren. In het middelpunt staat de pinotfamilie van de Kaiserstuhl: Spätburgunder, Grauburgunder en Weißburgunder, aangevuld met Müller-Thurgau en aromatische rassen. Sinds 2008 leiden Helen en Martin Schmidt het huis.
Geschiedenis
Het verhaal begint in 1851 in het centrum van het dorp Eichstetten. Oprichter was Friedrich Kiefer, een onderwijzer die vanuit het naburige Markgräflerland naar de Kaiserstuhl was gekomen. Zijn zoon Fritz Kiefer nam het bedrijf in 1886 over en leidde het tot 1930; daarna ging het naar zijn twee schoonzoons, Gustav König en Friedrich Grafahrend.
In de decennia daarna groeide het huis ver uit boven de omvang van een gewoon familiebedrijf op de Kaiserstuhl. Doorslaggevend was de nauwe samenwerking met wijnboerenfamilies uit Eichstetten, van wie sommige al meerdere generaties hun druiven aan Kiefer leveren. Zo ontstond een bedrijf dat de zorgvuldigheid van een wijngoed combineert met het volume van een middelgrote kelderij.
De laatste omslag kwam in 2008: Martin Schmidt, opgeleid in Geisenheim en sinds 2003 bedrijfsleider, nam het huis samen met zijn vrouw Helen over. Schmidt groeide op in een biologisch werkend wijnbedrijf en bracht die achtergrond mee – vandaag staat naast het klassieke Kiefer-assortiment het gecertificeerde Ökologisches Weingut Schmidt. Inmiddels werkt met Jannis Schmidt de volgende generatie mee.
Ligging en terroir
Eichstetten ligt aan de oostrand van de Kaiserstuhl, het uitgedoofde vulkanische massief in de Boven-Rijnvlakte dat tot de warmste wijnbouwgebieden van Duitsland behoort. De combinatie van een beschutte ligging tussen Zwarte Woud en Vogezen, veel zonuren en bodems die warmte vasthouden zorgt voor een zeer betrouwbare rijping – een reden waarom de pinotfamilie zich hier zo thuis voelt.
Twee bodemtypen bepalen het beeld. Löss, in dikke lagen afgezet over het vulkanische gesteente, is diep, kalkrijk en waterhoudend; die geeft royale, zachte witte wijnen met rijp fruit. Waar de vulkanische ondergrond dichter bij het oppervlak komt, worden de wijnen strakker, kruidiger en mineraler. De belangrijkste wijngaard van het huis, de Eichstetter Herrenbuck, is een klassieke löshelling – de basis van de eigen pinotstijl.
Stijl en filosofie
De ambitie is om de herkomst van de Kaiserstuhl helder te laten spreken in verschillende prijsklassen – van de eenvoudige literfles tot een gerijpte wijngaardwijn. Het assortiment is daardoor breed zonder willekeurig te worden: de ruggengraat vormen altijd de pinots.
De Weißburgunder en Grauburgunder worden overwegend droog gemaakt, met helder fruit, gematigd alcohol en de romige textuur die typisch is voor löss; de ambitieuzere flessen rijpen deels op houten fust. Bij de Spätburgunder mikt het huis op fruit en drinkbaarheid in plaats van op extract, met hout op maat bij de reservewijnen. Daarnaast staan aromatische rassen als Muskateller en Scheurebe, plus Riesling, Chardonnay en een eigen mousserende lijn.
Het tweede spoor is het biologische. Met het Ökologisches Weingut Schmidt voert de familie een volledig gecertificeerde lijn onder hetzelfde dak – een weg die laat zien dat beide werkwijzen in één bedrijf te organiseren zijn. Daarnaast koos het huis vroeg voor praktische verpakkingen en directe verkoop, onder meer met een eigen bag-in-box-lijn.
Bekende wijngaarden en wijnen
De centrale wijngaard is de Eichstetter Herrenbuck, een naar het oosten en zuidoosten gerichte löshelling boven het dorp. Bijna alle wijngaardwijnen dragen die naam:
- Herrenbuck Grauburgunder – droog, sappig, met rijp steenfruit; de bekendste witte wijn van het huis
- Herrenbuck Weißburgunder – slanker en citrusachtiger, gepositioneerd als alledaagse klassieker
- Herrenbuck Spätburgunder – de rode wijn van het huis, in meerdere niveaus tot een op hout gerijpte reserve
- Müller-Thurgau / Rivaner – licht en ongecompliceerd, sterk vertegenwoordigd in het dagelijkse segment
- Mousserende wijn – op fles vergiste pinotschuimwijnen, waaronder een Pinot Sekt Brut
- Biologische wijnen van het Ökologisches Weingut Schmidt – eigen wijngaard- en karakterwijnen uit gecertificeerd biologische teelt
Onderscheidingen
Het huis staat regelmatig in de Duitse wijngidsen: Gault&Millau kende een rode druif toe, terwijl Eichelmann en Wein-Plus het bedrijf elk twee sterren gaven. Internationaal verzamelde Kiefer meerdere gouden en zilveren medailles op de AWC Vienna, en een Eichstetter Herrenbuck Grauburgunder behaalde een tweede plaats in zijn categorie bij de internationale Pinot-Gris-prijs.
Ook het vakblad Der Feinschmecker bekroonde wijnen van het huis, waaronder een Pinot Sekt en de Herrenbuck Spätburgunder; een Grauburgunder uit de biologische lijn kreeg de titel EcoWinner. Belangrijker dan losse trofeeën is echter de rol van het bedrijf voor het eigen dorp: door de samenwerking met de Eichstetter contractwijnboeren houdt Kiefer een kleinschalige wijnbouwstructuur in leven die elders op de Kaiserstuhl allang verdwenen is.