Samenvatting
Wijngoed Josef Spreitzer in Oestrich-Winkel behoort tot de meest verfijnde adressen van de Rheingau. Het familiebedrijf wordt sinds 1997 geleid door de broers Bernd en Andreas Spreitzer, die op zo'n 35 hectare bijna uitsluitend riesling verbouwen. Hun wijnen zoeken geen kracht maar balans: heldere vrucht, fijne mineraliteit, levendige zuren en een alcoholniveau dat de wijnen licht houdt. Uit de grote lagen rond Oestrich, Winkel en Hattenheim komen Grosse Gewächse die tot de meest precieze droge rieslings van de streek horen – met voorop de Rosengarten uit een klein perceel van de Oestricher Lenchen.
Geschiedenis
De wortels van het huis reiken ver terug: op de locatie in Oestrich worden al sinds 1641 druiven verwerkt, en de in 1743 gebouwde gewelfkelder herbergt tot op vandaag de foeders. Daarmee is Spreitzer een van de oudste bedrijven van het dorp.
Het wijngoed in zijn huidige vorm gaat terug op Heinrich Spreitzer, die als horecaondernemer in Mannheim had gewerkt en in 1899 aan de rand van Oestrich zijn droom van een eigen wijngaard waarmaakte. Zijn zoon Josef Spreitzer, naamgever van het huis, nam in 1929 over en maakte naam als keldermeester – hij maakte een wijn met een legendarisch hoog mostgewicht dat decennialang een record bleef.
Na de Tweede Wereldoorlog bouwde Bernhard Spreitzer het bedrijf uit tot een internationaal gewaardeerd adres; zijn wijnen vonden prominente afnemers tot aan het Britse koningshuis, en in 1983 kreeg hij de Staatsereprijs. In 1988 sloot hij zich aan bij de Rheingauer Charta, de vereniging die zich vroeg inzette voor droge, herkomstgedreven Rheingau-riesling. In 1997 droeg hij over aan zijn zonen Bernd en Andreas, die het bedrijf sindsdien samen leiden – Bernd in de wijngaard en de verkoop, Andreas in de kelder. Twee jaar later, in 1999, werd het goed in de VDP opgenomen.
Ligging en terroir
Oestrich-Winkel ligt in het hart van de Rheingau, daar waar de Rijn op zijn weg naar het westen bijna naar het zuiden kijkt. De wijngaarden lopen zacht af van de beboste hoogten van de Taunus naar de rivier en profiteren meervoudig: de Taunus schermt koude noordenwinden af, terwijl de brede Rijn als warmtebuffer en lichtreflector werkt en het groeiseizoen tot ver in de herfst verlengt.
De bodems zijn divers. In de hoger gelegen percelen van de Doosberg overheersen löss en leem, doorspekt met kwartsiet – daaruit ontstaan strakke, koel aandoende rieslings. De rivierzijde van de Lenchen is warmer en dieper; hier rijpen de druiven eerder, wat vollere wijnen en in goede jaren edelrotte bessen bevordert. Die bandbreedte stelt het huis in staat een uitzonderlijk breed rieslingspectrum te tonen, van rasecht droog tot edelzoet.
Stijl en filosofie
De signatuur van de broers laat zich samenvatten in een zin die Bernd Spreitzer graag citeert: „Het lichte is altijd het moeilijkste.“ Daarmee bedoelt hij dat een wijn die moeiteloos en dorstlessend oogt, in de wijngaard en de kelder de grootste discipline vraagt. De focus ligt dan ook op vroege opbrengstregulering, zorgvuldige selectie en gematigde pluktijdstippen, zodat de wijnen frisheid en een bescheiden alcoholgehalte behouden – veel basiswijnen blijven merkbaar onder 12,5 % vol.
In de kelder wordt terughoudend gewerkt: zachte persing, langzame koele gisting en een rijping die de vrucht niet overstemt. Voor de topwijnen worden de historische houten foeders in de kelder uit 1743 ingezet, waarvan sommige al decennia in gebruik zijn – ze geven structuur, maar geen houttoon. Het resultaat zijn rieslings met heldere citrus- en steenvrucht, fijne kruidigheid en zilte mineraliteit.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het assortiment volgt de VDP-piramide: huiswijnen, dorpswijnen zoals de Oestrich Riesling „Muschelkalk“, dan lagenwijnen en Grosse Gewächse. Tot de belangrijkste wijngaarden horen:
- Oestricher Lenchen met het kleine topperceel Rosengarten – herkomst van het gelijknamige Grosses Gewächs en boegbeeld van het huis
- Oestricher Doosberg – koeler, strakker, met een duidelijke minerale rand
- Winkeler Jesuitengarten – dicht bij de rivier, op het zuiden tot zuidwesten en vroeg rijpend
- Hattenheimer Wisselbrunnen – een van de klassieke topwijngaarden ten westen van Oestrich
Naast de droge lagenwijnen zijn de restzoete Prädikat-wijnen een handelsmerk: Kabinett en Spätlese met een filigrain spel van zoet en zuur, plus Auslese, Beerenauslese en ijswijn in geschikte jaren. Het kleine aandeel Spätburgunder maakt het aanbod compleet.
Onderscheidingen
Sinds de jaren 2000 hoort Spreitzer constant bij de kopgroep van de Rheingau. De Gault&Millau WeinGuide Deutschland kende het goed in 2005 voor het eerst vier van vijf druiven toe, en ook Eichelmann waardeert het al jaren met vier van vijf sterren. Ook internationaal krijgen de wijnen – vooral de Grosse Gewächse en de edelzoete Prädikat-wijnen – regelmatig aandacht in de vakpers. Daarnaast is het bedrijf gecertificeerd volgens een duurzaamheidsstandaard, wat zijn ambitie onderstreept om deze historische wijngaarden op lange termijn te behouden.