Samenvatting
Weingut Bischel in het Rheinhessische Appenheim hoort bij de bedrijven die de reputatie van de streek in de afgelopen twee decennia fundamenteel hebben veranderd. De broers Matthias en Christian Runkel leiden het familiedomein sinds de oogst van 2006 en maakten er van een degelijk verkoop-aan-huisbedrijf een van de meest gevraagde adressen van Rheinhessen van. Op ongeveer 20 hectare ontstaan droge witte wijnen die compromisloos op herkomst zijn gebouwd: vooral riesling, daarnaast silvaner, weissburgunder, chardonnay en sauvignon blanc, plus spätburgunder en frühburgunder. Op 1 januari 2019 werd het domein opgenomen in de VDP.
Geschiedenis
De familie verbouwt in Appenheim al meerdere generaties druiven, maar het domein in zijn huidige vorm is betrekkelijk jong. In 1968 legde grootvader Karl-Heinz Bischel de basis; zijn druiven gingen aanvankelijk nog naar de coöperatie. Zijn dochter Heike en haar man Hartmut Runkel maakten van het gemengde landbouwbedrijf een zelfstandig wijndomein. Eind jaren tachtig en begin jaren negentig begon de familie haar wijnen zelf te bottelen – de naam Bischel bleef daarbij als merk behouden.
De doorslaggevende sprong kwam met de volgende generatie. Matthias en Christian Runkel studeerden allebei in Geisenheim en deden ervaring op ver van huis: Matthias onder andere bij het VDP-domein Keller in Flörsheim-Dalsheim en in Nieuw-Zeeland, Christian bij Tim Adams in de Australische Clare Valley en op het Zuid-Afrikaanse domein Backsberg. Sinds de oogst van 2006 zijn de broers samen verantwoordelijk voor wijngaard en kelder. Ze verlaagden de opbrengsten, stapten over op handoogst, kochten percelen in de beste wijngaarden van de omgeving en richtten het assortiment consequent op droge herkomstwijnen. In 2019 volgde met de opname in de VDP de officiële bevestiging van die koers.
Ligging en terroir
Appenheim ligt in het noordwesten van Rheinhessen, halverwege tussen Mainz en Bingen en daarmee in een van de droogste en warmste hoeken van Duitsland. Bepalend is hier de kalksteen: de heuvels rond Appenheim en Gau-Algesheim rusten op dikke lagen kalk en mergel die water in de ondergrond vasthouden en de wijnen hun koele, ziltige signatuur geven. Op deze bodems valt de riesling slank, strak en bijna kristallijn uit, terwijl de silvaner een kruidige diepte ontwikkelt.
Heel anders is de Binger Scharlachberg aan de rand van de Rijnbocht: daar bepalen kwartsiet en leisteen het beeld, met een steile zuidhelling. De wijnen uit deze wijngaard zijn donkerder, kruidiger en krachtiger – een duidelijk contrast met de koele precisie van de kalk. Juist die spanwijdte typeert het portfolio van het huis: twee grote wijngaarden die nauwelijks verschillender kunnen zijn, gevinifieerd volgens hetzelfde principe.
Stijl en filosofie
De broers Runkel werken bewust sober. In de wijngaard betekent dat een natuurnabij beheer met groenbedekking, consequente opbrengstbeperking en handoogst in meerdere doorgangen. In de kelder betekent het zo weinig mogelijk ingrijpen: spontane gisting met de eigen gisten uit de wijngaard, lange rijping op de fijne gistcellen, opvoeding in roestvrij staal en gebruikte grote houten vaten, weinig zwavel en geen technische opsmuk die de herkomst maskeert.
Het resultaat zijn wijnen die eerder via structuur en ziltigheid werken dan via fruit. De domeinwijnen zijn helder, drinkbaar en ongecompliceerd, terwijl de dorps- en wijngaardwijnen met enkele jaren flesrijping duidelijk aan diepte winnen. Naast riesling verdient vooral de silvaner aandacht – een ras dat op Rheinhessische kalk op zijn best is. Bij de rode wijnen zet het domein in op spätburgunder (pinot noir) en de vroegrijpe frühburgunder, die eerder slank en kruidig dan weelderig uitvallen.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het assortiment volgt de VDP-piramide: domeinwijn, dorpswijn, Erste Lage en Große Lage. Tot de belangrijkste wijngaarden van het huis horen:
- Appenheimer Hundertgulden – de paradewijngaard op kalksteen, herkomst van een koel, mineraal Riesling Großes Gewächs
- Binger Scharlachberg – kwartsiet en leisteen, steil en op het zuiden, voor krachtige, kruidige rieslings
- Appenheimer Drosselborn – door kalk gestempeld, vaak voor silvaner en riesling
- Gau-Algesheimer St. Laurenzikapelle, Goldberg en Johannisberg – verdere wijngaarden in de omgeving
De twee Große Gewächse uit Hundertgulden en Scharlachberg gelden als visitekaartje van het domein en worden regelmatig als referentie voor Rheinhessen genoemd.
Onderscheidingen
De opmars van het domein is goed af te lezen aan de wijngidsen. Eichelmann riep de witte-wijncollectie van het huis uit tot collectie van het jaar, en ook Falstaff, Vinum en Gault&Millau beoordelen de wijnen al jaren in de kopgroep – het Riesling Großes Gewächs uit de Appenheimer Hundertgulden kreeg bij Falstaff rond 94+ punten voor de jaargang 2022. De belangrijkste onderscheiding blijft echter de opname in de VDP op 1 januari 2019, waarmee Bischel definitief in de kring van de Duitse topbedrijven is aangekomen.