Samenvatting
Het wijngoed Alexander Laible in Durbach hoort bij de opvallendste nieuwe bedrijven in de Duitse wijnbouw van de afgelopen twintig jaar. In 2007 begon Alexander Laible – opgegroeid op het traditierijke familiegoed in Durbach – voor zichzelf, en amper twee jaar later werd hij gevierd als ontdekking van het jaar. Op ongeveer 13 hectare in de Ortenau en rond Sinzheim ontstaan droge, koel getekende witte wijnen waarin riesling de hoofdrol speelt, aangevuld met Weißburgunder en Grauburgunder, chardonnay en, voor de rode wijnen, Spätburgunder en lemberger. De handtekening is onmiskenbaar: filigraan, mineraal, precies – en bewust zonder de spierbundels die je in zo'n warm gebied zou verwachten.
Geschiedenis
De familie Laible is al generaties in Durbach geworteld en behoort tot de bepalende wijnbouwersfamilies van de Ortenau. Alexander Laible groeide dan ook op het ouderlijk bedrijf op, maar koos niet voor de gemakkelijke weg. In 2007 stichtte hij een eigen wijngoed in Durbach – een nieuwe start zonder kelder, zonder etiket en zonder klantenkring, terwijl het stamgoed onder de naam Weingut Andreas Laible door zijn broer werd voortgezet.
De basis waren wijngaarden die Laible van een familielid in Sinzheim bij Baden-Baden kon overnemen. Daar kwamen percelen in Durbach en in de streek rond Lahr bij. De start verliep opmerkelijk snel: al met een van de eerste jaargangen trok het bedrijf ver buiten de regio de aandacht en in 2009 riep Gault&Millau het uit tot ontdekking van het jaar; in datzelfde jaar werd Alexander Laible geëerd als beste jonge wijnmaker van Europa. Sindsdien is het goed gestaag gegroeid zonder zijn ambachtelijke schaal op te geven.
Ligging & terroir
Durbach ligt in de Ortenau, het noordelijke hart van Baden, daar waar de wijnhellingen direct tegen het Zwarte Woud aan lopen. Het klimaat is mild en zonnig – Baden is het warmste Duitse wijngebied – maar de hellingen aan de bosrand zorgen voor koele nachten en een duidelijk verschil tussen dag- en nachttemperatuur. Juist die frisheid maakt de fijne zuren en de precisie mogelijk die Laibles wijnen kenmerken.
De bodems zijn gevarieerd. In Durbach bepalen verweerd graniet en oergesteente de wijngaarden, wat de riesling een strak, ziltig-mineraal accent geeft. In de percelen bij Sinzheim en rond Lahr komen daar löss, kalkmergel en verweerde kalksteen bij – bodems waarop de bourgognerassen en chardonnay hun romige textuur en rondheid ontwikkelen. De overwegend zuidwest gerichte hellingen krijgen zon tot laat in de middag en zijn goed geventileerd, wat gezond druivenmateriaal oplevert.
Een Badense eigenaardigheid kom je meteen op het etiket tegen: in de Ortenau heet riesling traditioneel Klingelberger – een naam die teruggaat op de historische rasrein aanplant bij Schloss Staufenberg en tot vandaag in ere wordt gehouden.
Stijl & filosofie
De werkwijze van Alexander Laible laat zich in twee woorden samenvatten: reductie en rust. In de wijngaard betekent dat consequent lage opbrengsten, veel handwerk, selectieve oogst en het weglaten van alles wat kwantiteit boven concentratie stelt. Voor de topwijnen liggen de opbrengsten onder 50 hectoliter per hectare, voor het middensegment bij maximaal zo'n 65 hectoliter – waarden die duidelijk onder het in Baden gebruikelijke niveau liggen.
In de kelder volgt de tweede helft van de filosofie: de wijn tijd geven. Zachte verwerking, lang gistcontact en een bewust onhaastige rijping leveren wijnen op die eerder via spanning en lengte werken dan via gewicht. De rieslings zijn droog, citrusachtig en ziltig, de Weißburgunder, Grauburgunder en chardonnay helder en textuurrijk, vaak met terughoudend houtgebruik. Ook de rode wijnen van Spätburgunder en lemberger volgen deze koele, elegante lijn in plaats van een brede, jammy stijl.
De sterrenpiramide
In plaats van zich in een verbondshiërarchie te voegen, ordent het goed zijn assortiment met een eigen, makkelijk leesbaar sterrensysteem:
- Eén ster – de betrouwbare basiswijnen, waarin herkomst en druivenkarakter duidelijk doorkomen
- Twee sterren – wijnen uit sterk verlaagde opbrengsten met meer dichtheid en rijpingspotentieel
- Drie sterren – de top van de beste percelen met zeer lage opbrengsten, getekend door mineraliteit en lengte
Bekende wijngaarden & wijnen
De belangrijkste herkomsten van het goed zijn de Durbacher Plauelrain – een van de klassieke wijngaarden van de Ortenau – en percelen bij Sinzheim vlak bij Baden-Baden, waaronder de gewannen Sätzler en Frühmessler, plus arealen in de omgeving van Lahr.
Opvallend is dat veel wijnen niet via de wijngaardnaam maar via fantasienamen worden gecommuniceerd – een bewust toegankelijk alternatief voor het Duitse benamingsdoolhof. Tot de bekendste etiketten horen de rieslings Tausend Sterne en Grenzenlos, de chardonnay Heaven en een Spätburgunder die zijn bodem in de naam draagt: Muschelkalk. De droge riesling vormt de ruggengraat van het assortiment en is de wijn waarin de huisstijl het best af te lezen is.
Onderscheidingen
Voor een bedrijf dat pas in 2007 werd opgericht, is de lijst met onderscheidingen opmerkelijk dicht. Gault&Millau riep Alexander Laible in 2009 uit tot ontdekking van het jaar, in datzelfde jaar werd hij geëerd als beste jonge wijnmaker van Europa. In 2017 volgde de collectie van het jaar van het tijdschrift Der Feinschmecker, in 2020 koos het tijdschrift Selection het goed tot wijngoed van het jaar. Daar komen regelmatige topbeoordelingen voor de droge rieslings in nationale proeverijen bij, plus successen op internationale concoursen. Bij elkaar hebben die resultaten Alexander Laible in enkele jaren van nieuwkomer tot een van de meest bekeken adressen van Baden gemaakt.