Samenvatting
Weingut Kaufmann in Hattenheim is een van de opvallendste nieuwe starts in de Rheingau. In 2013 namen de Zwitser Urban Kaufmann – tot dan kaasmaker in Appenzell – en Eva Raps, jarenlang directeur van de VDP, het gerenommeerde Weingut Hans Lang over en gaven het hun naam. Sindsdien wordt het domein consequent biodynamisch gevoerd; sinds 2017 is het Demeter-gecertificeerd. Op zo'n 17 tot 20 hectare ontstaan droge rieslingen en pinot noirs uit topwijngaarden van Hattenheim en Hallgarten. „Rheingau-wijn in Zwitserse perfectie“: zo vat Urban Kaufmann de ambitie van het huis zelf samen.
Geschiedenis
De wortels van het bedrijf liggen in 1953, toen Johann Josef Lang in Hattenheim een wijngoed stichtte. Onder Hans Lang groeide het uit tot een vaste waarde in de Rheingau; sinds 1994 is het lid van de vereniging van Duitse Prädikat-wijngoederen. Al in 2009 schakelde Hans Lang de wijngaarden volledig om naar biologische teelt – een vroege stap die de latere ontwikkeling aankondigde.
Het keerpunt kwam in 2013. Urban Kaufmann had in Zwitserland een Appenzeller kaasmakerij gerund en reisde daarna door de wijnstreken van Europa op zoek naar de juiste plek voor een eigen domein. Het was Eva Raps – twaalf jaar lang zakelijk leider van de VDP en als weinig anderen thuis in het Duitse wijnlandschap – die hem naar de Rheingau bracht. Samen namen ze Weingut Hans Lang over en doopten het om tot Weingut Kaufmann. In 2017 volgde de Demeter-certificering; sindsdien werkt het huis volledig biodynamisch.
Ligging en terroir
Hattenheim ligt aan dat stuk van de Rijn waar de stroom naar het westen afbuigt. De wijngaarden hellen daardoor naar het zuiden en vangen het licht optimaal op. In de rug beschermt de Taunus de stokken tegen koude noordenwind, terwijl het brede wateroppervlak van de Rijn temperatuurschommelingen dempt en extra licht op de hellingen terugkaatst. Die combinatie maakt de Rheingau tot een klassieker voor langzaam rijpende, zuurgedreven rieslingen.
Geologisch is het gebied kleinschalig. In de wijngaarden van het domein komen tertiaire mergel, diepe löss en verweerde, leisteenhoudende bodems voor. Mergel geeft de wijnen kracht en een hartige toets, löss zorgt voor vulling en watervoorraad in droge jaren, de stenigere percelen voor spanning en finesse. Hogerop, in Hallgarten, wordt het koeler – daar ontstaan bijzonder strakke, laat rijpende wijnen.
Stijl en filosofie
Centraal staat het biodynamische werk in de wijngaard: groenbedekking, compost, de Demeter-preparaten en het afzien van synthetische gewasbescherming en meststoffen. De gedachte erachter is ambacht, geen esoterie – een idee dat Urban Kaufmann uit de kaasmakerij meebracht: kwaliteit ontstaat bij de grondstof, niet bij de verwerking.
In de kelder houdt het domein zich navenant in. De wijnen worden droog opgevoed, rijpen naargelang het type in staal of hout en blijven lang op de fijne gist. Het resultaat zijn rieslingen met heldere vrucht, een precieze tekening en levendig zuur – wijnen die eerder op transparantie dan op opulentie mikken. Bij de pinot noir mikt het huis op finesse in plaats van kracht: lichte vrucht, fijne tannine, terughoudend houtgebruik. Het gamma wordt afgerond met op fles vergiste riesling-Sekt.
Bekende wijngaarden en wijnen
Het assortiment is volgens VDP-logica opgebouwd – van domeinwijn via dorpswijnen tot de Großes Gewächs. Tot de belangrijkste wijngaarden horen:
- Hattenheimer Wisselbrunnen – VDP.Große Lage, een van de klassieke rieslingadressen van het dorp
- Hattenheimer Hassel – VDP.Große Lage, herkomst van zowel de riesling als de pinot noir van het huis
- Hallgartener Schönhell – VDP.Große Lage op koelere, hogere positie
- Hattenheimer Schützenhaus – VDP.Erste Lage
- Hallgartener Hendelberg – VDP.Erste Lage
De Hassel Spätburgunder GG is een van de uithangborden van het domein en laat zien dat de Rheingau ook met pinot noir meetelt.
Onderscheidingen
De toonaangevende Duitse wijngidsen beoordelen Weingut Kaufmann consequent goed; Eichelmann, Gault&Millau en Der Feinschmecker noemen het domein bij de aanbevolen adressen van de Rheingau. Bijzonder veel aandacht kreeg de Hassel Spätburgunder GG 2016, door Eichelmann bestempeld als de beste pinot noir van de Rheingau. Ook de instapwijnen presteren betrouwbaar – de Rheingau Riesling van jaargang 2025 kreeg 91 Falstaff-punten. Samen met de Demeter-certificering heeft het huis zich in ruim tien jaar tijd gevestigd als een van de bepalende biodynamische adressen van de streek.